mércores, 8 de xuño de 2016

Bodrios entrañables: “Armageddon”


         Os domingos son días raros. Non te ergues antes da 1 da tarde, empatas o almorzo co xantar, botas o día en pixama engulindo chocolate... Son días nos que te mimetizas con Bridget Jones mentres agardas un milagre: que algunha canle se digne en agasallarche unha boa película para non pensar moito no luns e pasar a tarde do xeito menos traumático posible. Ben, pois hai un par de domingos houbo a mesma merda de sempre en cada recuncho da caixa tonta, agás unha honrosa excepción...

          A mediados nos anos 90 Michael Bay revelouse coma o director de cine testosterónico rebenta-taquillas definitivo. Apadriñado por produtores sen verghonza bébedos de cartos coma Jerry Bruckheimer, este cineasta nado hai pouco máis de medio século en Los Angeles acuñou un persoalísimo estilo baseado nunha narrativa tan frenética que roza a epilepsia, estética videoclipeira, unha magnificencia audiovisual en todas as súas vertentes e un particular sentido do humor que oscila entre o tópico e o meta-referencial. Todo isto case sempre aderezado cun reparto de nomes ilustrísimos. Con esta efectiva e efectista fórmula, Bay arrasou con blockbusters de acción como Dous policías rebeldes (e a súa secuela), A roca, Pearl Harbor ou Transformers, podendo así presumir de limpar o cu co que dicían os críticos das súas películas mentres se bañaba en leitugas coa cara de Benjamin Franklin. Se é que Michael Bay non saíu no anuncio Think different de Apple porque non se consolidou a tempo. Pero antes de coroarse con esta aureola de “autor” (a que che dá facer non unha, senón CATRO películas sobre os xoghetes da túa infancia), este “artihta” presentou ao mundo a súa gran obra mestra, unha space opera apocalíptica de longa duración e orzamento estratosférico que, ollo, no seu día foi nomeada a catro Premios da Academia (en categorías menores, claro). Si, mias senhores, hoxe traemos á Cólquide cine “del güeno”, ghrandemente catastrófico pero altamente entrañable e, polo tanto, raiando nesa fina fronteira que separa o sublime do simplemente tolo. Hoxe falamos de Armageddon!


            Armageddon chegou ás pantallas no verán de 1998, data na que coincidiu co seu replicante “serio” Deep Impact, proxecto apadriñado polo mesmísimo Steven Spielberg co que competiu de forma despiadada tanto no seu proceso de rodaxe como no momento da súa estrea. Os dous filmes foron bombazos en todo o mundo e volveron poñer de moda en Hollywood unha morea de clichés vencellados ao cine de catástrofes e aventuras espaciais. A gran diferenza entre ambas radica nunha cuestión de ton: mentres Armageddon é absolutamente ghamberra e esaxerada nun plantexamento imposible que desenvolve sen ningún tipo de complexos, Deep Impact intenta ser máis rigorosa, humana e cientificamente verosímil sen renunciar á súa pertinente dose de espectáculo. Obxectivamente, Morgan Freeman foi o presidente dos Estados Unidos que mellor xestionou a apocalipse pero, que raio, a loucura hecatómbica de Michael Bay é moito máis divertida de ver!

            A peli comeza a 1000 e xa nunca descenderá desa velocidade. Como Michael Bay non é un cutre, non nos obriga a ler no prólogo (case todas as películas pre- e post-apocalípticas te empachan a texto copiando moi mal a Star Wars), senón que prefire ilustrarnos cun bonito plano do planeta Terra hai millóns de anos a piques de ser destruído por un asteroide coa voz dun narrador que nos pon en situación con moita cifra cantada en ton dramático (que se o impacto foi coma o de 10000 bombas nucleares, que se o Sol non atravesou a atmosfera nun milenio) e coa profecía final de que volverá suceder. Fantástico. Morte e destrución! Michael Bay e o co-guionista J.J. Abrams (si, o mesmo que espertou a Forza o ano pasado) saben o que nos gusta...


           Os seguintes dez minutos son coma se un Aaron Sorkin degradado e desprazado do star system dos guionistas tivese que escribirlle as pelis a Roland Emmerich. Diarrea verbal técnica e militar da que non entendes nin papa mentres unha choiva de meteoritos destrúe unha nave e un satélite no espazo e arrasa Manhattan botando abaixo iconas da cidade dos rañaceos coma o edificio Chrysler, a estación central e, si, tamén as Torres Xemelgas do World Trade Center. Bay márcase o seu particular 11-S mentres un taxista berra que Saddam Hussein está a bombardealos. Con dous collóns!


            Resulta que a choiva de meteoritos non era máis ca un aviso e, para ser unha película que bota as súas boas “pullitas” sobre a necesidade de seguir costeando con cartos públicos unha axencia espacial, non deixa á NASA en tan bo lugar, xa que o puñado de cerebros que traballan ás ordes de Dan Truman (Billy Bob Thornton) non conseguiron ver que se lles estaba acheghando un croiazo espacial máis ghrande que o ego de Santiago Calatrava. Só teñen 18 días antes de que un novo asteroide de apelido “destrutor total” choque coa Terra e apenas hai tempo para dar cun plan que poida salvar á humanidade. Un momento perfecto para... Viaxarmos a unha plataforma petrolífera no Mar de China!!!

            O primeiro ghran WTF da película. O mundo acábase e imos a unha plataforma petrolífera para ver costumismo hardcore: Bruce Willis (xenio e figura da función, como non!) cagándose en Greenpeace e disparándolle ao seu segundo de a bordo (Ben Affleck) despois de descubrir que está liado coa súa filla (Liv Tyler). O normal nun pai que quere o mellor para a súa filla, vamos. Algunha da xente que imos coñecendo nestes minutos (entre os que atopamos a Steve Buscemi, Owen Wilson ou o xa finado Michael Clarke-Duncan) saía vestida de astronauta no tráiler e aquí resulta que buscan petróleo. Algho non cadra. Boeno, malo será que non poidamos facer algo contra a fin do mundo con John McClane, Batman e Arwen...

            Pero en paralelo á subtrama familiar e amorosa que aporta o xusto e necesario para que a chavalada forre carpetas cos caretos de Affleck e Tyler, a NASA dá por fin coa solución “realista” que pedía o xefazo Truman: mandar un equipo de astronautas aló arriba nunha nave que aterre no asteroide, o fure ben furado para meterlle unha bomba nuclear e o rebente por control remoto. Un plan que non financiaría nin Kim Jong-Un pero que aquí se asume como perfecto. E que casualidade que o profesional máis capacitado para adestrar na nobre arte da perforación cósmica aos suicidas que accedan a facer semellante tolemia no espazo é o amantísimo pai dono dunha millonaria compañía petroleira que soluciona os problemas familiares coa escopeta...

            Pero Bruce Willis chega á NASA e ponse con todo dios coma se iso fose o Nakatomi Plaza. Como a chulo non lle gaña ninguén, non só cuestiona repetidamente os métodos e plans da axencia espacial americana (sen ser astrofísico nin enxeñeiro nin nada que se lle pareza, Bruce Willis está por encima diso) senón que consegue que lle acepten levar a toda a súa desmadrada cuadrilla de perforadores ao espazo para acabar co asteroide. Marabilloso.

            A reunión dos “reclutas” e o seu posterior adestramento a cargo do coronel Sharp (William Fichtner) compoñen os 15 minutos máis ghloriosos e surrealistas de toda a película. O propio Ben Affleck chegou a dicirlle ao director durante a rodaxe que non tiña moito sentido nin sequera para os estándares do filme que a NASA adestrase a prospectores no canto de astronautas de verdade para a misión. Podemos imaxinar como debeu ser a resposta de Michael Bay porque durante este tramo da película obséquianos cunha galería de ludópatas, depravados e drogadictos que non quererían en ningún psiquiátrico pero que para salvar o mundo ben valen.


            Despois dunha dura preparación á que as novas fichaxes do goberno americano para a seguridade nacional responden sorprendentemente ben, preparámonos para unha sesión de patriotismo pasteleiro tan habitual neste tipo de filmes pero co inconfundible selo Bay. É o momento de sacar toda a artillería pesada: o inspirador discurso do presidente, a preparación dos astronautas previo paso ao despegue dos cohetes, o tema principal da banda sonora, bandeiras americanas a esgalla, planos contrapicados, un montón de xente arredor do mundo pegada aos medios... Ideoloxía rancia metida con calzador, vamos. América ten o poder para defenderse de todo e que se note!


            Boeno, pois as lanzadeiras (que se chaman Liberdade e Independencia, “oghito”!) despegan e seguindo co plan da misión, fan unha parada na estación espacial MIR para repoñer combustible. E aquí é onde coñecemos ao mellor puto personaxe de toda a película que ben tería merecido un spin off: o coronel Lev Andropov (Peter Stormare), un cosmonauta ruso no que se compendian todos os tópicos humorísticos vinculados aos habitantes do antigo país soviético. En menos de dez minutos, Bay e os guionistas cáganse nos logros da carreira espacial rusa presentando a un cosmonauta chiflado a cargo dunha estación espacial desfasada, falta de medios e que definen literamente coma unha lata vella, escenario idóneo para que algo falle na misión e se inaugure o sinxelo e repetitivo esquema narrativo que caracterizará á película de agora en diante. Efectivamente, a repostaxe vai mal e a MIR acaba por explotar non sen que antes os nosos heroes consigan saír de aí sans e salvos (é cedo para matar a ninguén, que queda aínda unha hora boa de película).

            Para conseguir aterrar no asteroide, as naves deben ir ata a Lúa, dar a volta a toda velocidade arredor da mesma e pegarse á cola do devandito meteorito. Non vou acusar a Michael Bay de querer copiar (con anabolizantes) a mítica escena de O Imperio Contraataca na que Han Solo se mete co Falcón Milenario nun campo de asteroides. Non. Non vale a pena acusalo porque está claro que é unha copia pasadísima de anabolizantes. A lanzadeira Liberdade (a de Bruce Willis) consegue esquivar os obstáculos e aterrar pero a Independencia (a de Ben Affleck) estrélase e a metade da súa tripulación palma (entre eles Owen Wilson e un puñado de secundarios que xa nos estaban parecendo demasiado anódinos).


          Os membros do Liberdade póñense a perforar o asteroide (imaxinado por Bay como un enorme escenario rochoso neogótico) mentres vemos como Ben Affleck, Michael Clarke-Duncan e Peter Stormare sobreviven á hostia padrísima que se meteron coa súa nave e deciden facer turismo en busca da outra nave a bordo dunha especie de batmóbil cósmico equipado cun moderno taladro (e volveremos a estes personaxes cunha certa frecuencia no que queda de misión sobre todo para rirnos un pouco co ruso). Mentres tanto, Bruce Willis fai das súas no espazo. Os taladros fódense a cada pouco porque o asteroide debe estar feito de aleación de kryptonita con adamantium e dende a Terra un presidente moi mal asesorado toma a desesperada decisión de detonar a bomba nuclear sen esperar a que rematen a perforación co beneplácito do coronel Sharp. En canto Bruce Willis ve o reloxo da bomba en marcha, non o pensa dúas veces: agharra ao coronel polo pescozo cun alicates XXL e despois de poñerlle os collóns na ghorxa ponse sentimental e sóltalle un inspirador discurso que ben podería resumirse en “de min non se cachondea nin Cristo bendito e eu acabo con este asteroide aínda que sexa o último que fagha na vida”. A chulería de Willis move e conmove unha vez máis e nunha escena de máxima tensión adrenalínica desconectan a bomba.


            Despois de volvernos epilépticos e adictos ao LSD tras papar xa media hora de fotografía a azuis, verdes e vermellos (algo así como Alien con esteroides), seguimos co noso esquema narrativo de “fracaso momentáneo – momento de crise – solución instantánea”. O taladro dá cunha bolsa de gas e tanto o vehículo como o perforador que o está a manexar saltan polos aires. Alguén máis tiña que palmar, claro está. Pero despois de que o mundo asuma por fin a máxima de que a fin xa está aquí, prodúcese un Ben Affleck ex machina: o outro vehículo chega ao lugar onde os homes de Bruce Willis están traballando e póñense a furar de novo chegando por fin ao obxectivo dos 240 metros necesarios para que a explosión faga efecto.

            Peeeeeero estamos ben lonxe do desenlace feliz, pois os nosos heroes han de enfrontarse a outra dificultade engadida: un desprendemento de rochas no asteroide dana o control remoto da bomba nuclear e para detonala alguén debe quedar alí e facelo manualmente. Bótano a sortes e tócalle ao pobriño de Ben Affleck que xa non vai poder botar máis foghetes coa filla do líder de Aerosmith. Pero Bruce Willis pensa “Cooooooomoooorrr??? Este pipiolo vai quedar por riba de min morrendo por toda a humanidade e eu aquí sen facer nada???” e desconéctalle o osíxeno ao seu futuro xenro para obrigalo a entrar de novo na nave e así quedar el no seu lugar. Mentres Ben Affleck lle suplica que por favor non o faga, Bruce Willis aproveita para dicirlle que en realidade non o odia e que estará orgulloso de que case coa súa filla e máis bla, bla, bla sentimentaloide que chega varios anos e un tiro na perna tarde.


         Boeno, o caso é que Bruce Willis se sacrifica por todos nós, o asteroide rebenta nunha explosión incluso máis irreal que as de Star Wars e o resto do equipo regresa a unha Terra que respira aliviada tras rozar literalmente a apocalipse, pois non ían explosionar a bomba con tempo, ten que ser ao límite para crear a suficiente tensión. Por suposto, Ben Affleck e Liv Tyler protagonizan unha escena de reencontro de namorados a cámara lenta e vemos algunhas imaxes da súa voda (que pola pinta debeu quedar fóra da montaxe final) nos créditos mentres escoitamos a Steven Tyler berrando iso de I don’t wanna close my eeeeeeeyes. Porque si, encima, este bodrio entrañable ten outra virtude: temazo pop para o final! Unha balada de aires rockeiros composta por Diane Warren (garantía de que será o suficientemente pastelosa) e que foi nomeada ao Oscar!


            En resumo, por que esta peli mola mil? Porque ten a Bruce Willis nun dos puntos máis álxidos da súa sempiterna chulería, porque sae xente ghuapa por un lado e ghraciosa por outro, porque Michael Bay non nos dá tregua en dúas horas e pouco, porque nos ghusta o rollo apocalíptico máis que a un tonto un lapis, porque nos encanta este festival da inverosimilitude, porque hai cancionaca peghañenta ao final... Armageddon é súper, súper, súper divertida de ver, está no meu segundo posto detrás de Rocky IV (o bodrio entrañable definitivo, como me gusta lembrar sempre que podo) e debín vela en vídeo e pola tele algo así como 500 veces, sei os diálogos de memoria e pásoo teta co estilo actioner patriótico acartonado e descojonante que Michael Bay tivo a ben regalarnos a finais dos anos 90. Unha delicia para os nosos traidores sentidos que tan rápido se marabillan cunha de Haneke como se veñen a riba aplaudindo a Bruce Willis por palmar con tanto estilo. Un verdadeiro bodrio entrañable que hai que ver!

            “E, nenos, esta é a historia de como coñecín a vosa nai” (Ben Affleck aos futuros fillos que podería ter enxendrado con Liv Tyler).

Ningún comentario:

Publicar un comentario