"The Dark Side of the Moon", de Pink Floyd

Hai álbumes e álbumes. E despois está The Dark Side of the Moon.

Ben mirado, podería ventilar o post con esta frase e tan tranquila. Porque Pink Floyd non precisa máis argumentos. Son mitos vivos da historia da música e, independentemente dos gustos, creo que ninguén (salvo que sexa “reggaetoneiro” ou cani) se atrevería a cuestionar o seu merecidísimo lugar de prestixio no continuum melómano de todos os tempos. Polo amor de Zeus! Son os artífices de obras magnas como Wish you were here ou The Wall! Como ousar...! Esta xentiña non precisa que veña unha atordada coma min a defender o seu legado xa sobradamente defendido, pero tiña ganas de render homenaxe a un disco completo e hoxe tratarei de facelo da forma máis pindárica posible con este magnífico álbum conceptual, inspirador e cautivador, titulado The Dark Side of the Moon.

A miña historia con The Dark Side of the Moon, que viu a luz en 1973, comezou cun feliz e case diría que providencial accidente. Un fondo violeta (estou a falar da reedición do 30 aniversario, é dicir, a do 2003), un triángulo transparente, a luz branca que logo se descompón nun espectro de múltiples cores... Nin un nome na portada, ningún indicio o suficientemente rechamante que permitira coñecer ao instante a autoría dese disco... Ata que reparei nunha pequena pegatina redonda que dicía algo de Pink Floyd e dunha cara escura da lúa (daquela eu xa ía sabendo algo da eloquentia anglosaxona). Parecía que aquilo era algo realmente acolloante, un álbum que, segundo os meus informantes, acumulaba méritos determinados por cifras absolutas (non sei cantas semanas nas listas de éxitos, un lotazo de copias vendidas...), cousa que sempre engade emoción ao asunto. Pero a inexperiencia e inocencia dos meus 12 invernos non me permitiron disfrutalo como era debido. Aquilo soaba raro de collóns e eu aínda me estaba empezando a recuperar de certas pandemias pop (remítovos a este antigo post para que se entenda pero, sobre todo, para non desviarme moito máis).

Pero avancemos un pouco no tempo. Non moito, pois axiña comprendín o deturpado que estaba o meu “gusto” musical preadolescente. No verán de 2004 involucreime a tope na ardua pero satisfactoria empresa de descubrir aos grandes (evidentemente, esa foi unha época moi intensa, na que aparecía auga en Marte case todos os días) e volvín bater co “CD do triángulo e o arco da vella”. Non sei moi ben por que, foi un impulso un pouco irracional, pero decidín insistir, así que o puxen naquel discman que tiña de prestado mentres comezaba a ler, a desgusto e a modo de “vacaciones Santillana”, A historia interminable (non me desvío, eh, como diría o seu autor, falar dese bodrio literario é unha historia que debe ser contada noutra ocasión). O fatum é realmente caprichoso. O mesmo álbum que un ano atrás non era quen de entender e me custaba escoitar pasara a encantarme e a ser un dos meus discos predilectos. Benditas ironías da vida.

Este é un ano de grandes aniversarios: a Primeira Guerra Mundial, o Greco, Felipe e Letizia... Pero como a miña historia persoal tamén é importante, este ano celebro un aniversario máis especial que todo iso, pois xa vai para dez anos dese extraordinario día no que me declarei rendida á arte musical nunha das súas expresións máis perfectas. Por iso, intentarei facer un repaso por todo o tracklist da forma menos canónica posible, sen consultar “güiskipedias” nin cousas polo estilo, facendo gala dunha ignorancia absolutamente deliberada, cinguíndome a impresións e sentimentos pouco mediatizados e buscando transmitir o encanto da sorpresa inicial e da recepción non condicionada que tan máxico me pareceu no seu día.

Speak to me é o primeiro corte deste gran temazo que é The Dark Side of the Moon na súa íntegra totalidade. Unha introdución breve de apenas un minuto que respalda cun poderoso crescendo o primeiro tema vocal do disco: Breathe. Recoñezo que a suavidade desa guitarra, ese son psicodélico e ese ritmo “flotante” foron os culpables da hipnose que me mantivo enganchada ata a conclusión desta extravagante pero superlativamente xenial viaxe musical. Nótese que as letras adoitan carecer de interese para min cando falo deste disco, a excepcionalidade melódica é o suficientemente aplastante como para que sexa quen de ignorar todo o demais (obviamente, esta non é unha lei que se cumpra de forma estrita). En Breathe escoitas de súpeto que a alguén se lle foi a perola e exhorta a un coello para que corra, pero tanto ten, porque as baquetas apenas se pousan na caixa e nos pratos, rózanas dun xeito arquexante (“jadeante”, flipa tío) e a electricidade do instrumento principal transmigra a un etéreo manto vibratorio que te envolve e te atrapa nunha atmosfera inusual onde a flaccidez da psicodelia te somete dun xeito só equiparable ao canto de Orfeo.

On the Run marca unha transición desconcertante. Son moitos os entendidos que ven nela o primeiro tema electrónico da historia da música. O experimentalismo desta gravación é palpable e aínda hoxe adoito saltala cando me sae no modo aleatorio... Pero en canto irrompe o estrondo dos reloxos de Time semella que o mundo parase de socato! Non abonda toda a diarrea verbal da que padezo para describir cun mínimo de fidelidade o absolutamente xenial que é esta canción. Simplemente non se pode expresar con palabras. Hai que escoitalo, sentilo e vivilo. Aquí a letra importa e moito, pois algúns dos versos máis demoledores cos que me topei na vida proceden deste tema (The sun is the same in a relative way but you’re older, shorter of breath and one day closer to death [...] every year is getting shorter, never seem to find the time, etc). O solo de guitarra é brillante, a progresión é brutal, a intro é magnífica (respecto a isto, hai unha anécdota curiosa cunha película de animación coreana que atopei polos“yutubes”, animo a todo lector ou lectora a que o vexa), o son do conxunto é prodixioso... É que non me dá, o nivel de abstracción desta redacción quédase demasiado curto para reflectir o que significa Time para min. Case nunca se pode explicar obxectivamente por que se che poñen os pelos coma escarpias e sentes un formigo na cabeza mentres escoitas un tema que che chega ao máis profundo do fígado, corazón ou páncreas, a onde raio vaia, e como repercute iso nas túas neuronas. É imposible, a arte (a de verdade) é así de perfecta.

Time remata cun reprise do segundo corte do álbum, Breathe, para dar paso a unha das interpretacións vocais máis marabillosas da historia. Si, vou espetar unha afirmación do máis absoluta, porque, definitivamente, se non te derretes, nin te conmoves, nin te extasías escoitando os altos e baixos da voz de Clare Torry en The Great Gig in the Sky, é que non es persoa. Punto. De novo, as verbas non son suficientes para dar co quid nin para transmitir a beleza desta composición sen letra á que lle chega e sobra un chorrazo de voz feminina que non di nada para ser unha obra mestra inigualable. Catarse pura.

Posiblemente, a seguinte canción sexa a máis coñecida, pero non por iso a peor, por suposto. Money non renuncia a onomatopeizar a súa premisa na introdución cuns efectos de son moi logrados, coa caída dunhas moedas fundida cunha guitarra que nos dá a coñecer a base do resto do tema. A ver, esta canción mola e moito. Está moi ben. Posiblemente sexa a máis dixerible para estómagos inexpertos e pouco afeitos e tamén é a máis “independente” do disco, por dicilo dalgún xeito. Non por isto é menos boa, pero, claro, que pasa? Que o seguinte tema é moi, moi, moi, moi, moi pero que moi “ghrande das ánimas”! Encántame pasar Money e escoitar como se difuminan as derradeiras notas dun tema máis “cañero” entre o lene sintetizador e as voces que preceden a Us and them. É a miña favorita do disco, sen lugar a dúbidas. Lenta, tranquila e delicada, cunha forza melancólica que para min non ten precedentes. Sempre é agradable de escoitar, mesmo naqueles momentos nos que aquelas que adoecen de  masoquismo melódico, coma min, se senten coma unha merda e poñen cancións “tristes” para sentirse aínda peor, un pracer impregnado dun certo sadismo pero que disfruto dunha forma bestial en soidade. Hai unha especie de arrastre emocional en Us and them, non son quen de escoitar ese piano, eses dous solos magníficos de saxofón ou ese estribillo tan potente e case dramático sen que sinta algo así como unha adrenalina sentimental moi pouco azucrada e moi pura.

Mágoa que Us and them remate (podería escoitar esa poderosa transición ao estribillo ad infinitum) pero Any Colour you Like racha moi convenientemente co anterior, debuxando unha psicodelia moi colorista e redundando un pouco no seu título. Este si que é un tema instrumental hipnótico, non é tan “alucinado” coma On the Run, pois mantén unha especie de cordura melódica e non dá esa sensación de velocidade que parece inspirar toda a discografía de Jean-Michel Jarre. Non. A complexidade é maior ou, polo menos, esa é a impresión inicial comparando odiosamente ambos temas, xa que nos dous se aprecia moi claramente ese gusto polo xogo experimental que só é posible cando un puñado de xenios se xuntan arredor duns poucos instrumentos máis ou menos tradicionais buscando ese algo novo que lle dá sentido á creación artística. E este é o caso.

O peche de Any Colour you Like (de novo, sublime) dá paso a todo un himno á tolemia, Brain Damage. Hai poucos títulos tan elocuentes, todo fan de Pink Floyd acaba coñecendo tarde ou cedo a historia desta canción pero reafírmome no meu propósito pouco erudito e obviarei ao bo de Syd Barrett e os seus excesos para comentar esta canción. The lunatic is on the grass... Era do pouco inglés que entendía perfectamente sen ir mirar ao libriño das letras cando descubrín este álbum e tampouco é que me aclarara moita cousa. O que máis me gustou deste tema dende o principio, sen dúbida, foron os coros. A fascinación morbosa que teño cos coros (en especial cos de gospel, que seguramente merecerán un post aparte) vén de lonxe e neste tema están moi ben empregados. Eles soíños crean unha atmosfera única, sen desprezar o resto. Como diría Arquímedes, “dádeme un coro e moverei o mundo”... Boeno, se cadra estoume pasando con isto da ignorancia intencionada, non? Sen contar que o chiste é malo de coll... Non me desvío! Brain Damage é a hostia, non se podía esperar menos a estas alturas do disco. E, con moita pena, arribamos á despedida. A encargada de baixar o pano desta gran obra é Eclipse, tema de conclusión moi breve no que os coros tamén cobran un gran protagonismo e eu chego definitivamente ao orgasmo ou case. Case choro vendo a cerimonia de apertura dos Xogos Olímpicos de Londres no 2012 no momento no que esta canción facía de épica banda sonora do acendido do facho...

E ata aquí, a escolma de eufóricas paixóns primarias moi pobremente expresadas que prenderon en min tras escoitar este disco completo por primeira vez hai exactamente dez anos. Non sei se esta recensión era digna dunha cota asumible de disfrute pero o que si debería merecer todo o voso frenesí e entusiasmo e pararse a escoitar enteiriño este The Dark Side of the Moon imposible de esquecer, unha experiencia extraordinariamente inenarrable. Con el vos deixo polo de agora.

E lembrade...

There's no dark side of the moon really. Matter of fact, it's all dark...