E a Forza volveu acompañarnos: “Star Wars, Episodio VII: O Espertar da Forza”, de J.J. Abrams

            O prometido (e re-prometido) é débeda. Volve Star Wars á Cólquide!

            Despois de moito agardar, un ano (que se axiña se di), alí estaba eu no cine o 18 de decembro do xa pasado ano coma un reloxo, ataviada coma unha verdadeira friki e lista para ver se a venda de Lucasfilm a Disney dera algún resultado de maior proveito artístico que a produción (aínda máis) masiva de merchandising. E o certo é que as miñas expectativas están máis que satisfeitas, o cal non quere dicir que tan positiva e entusiasta opinión non teña os seus matices.

            O certo é que se me presentaron bastantes dúbidas no tocante ao modus operandi a seguir para diseccionar O Espertar da Forza. Fodíame inzar isto de spoilers, que algunha xente batese con eles e, en consecuencia, sentise ganas de bloquearme, trollearme e, xa de postos, coller a escopeta e ao río comigo. Pero por outra banda, a valoración dunha película non sempre se pode facer sen destripar unha parte importante da trama. A solución? Pois unha sorte de aurea mediocritas que espero que dea resultado e me permita reseñar de xeito máis completo o filme sen fastidiarlle a experiencia a ninguén, porque a película aínda está nos cines e, aínda que pareza mentira, queda xente que non a viu e quere vela. O seguinte parágrafo contén unha crítica destas aburridas tipo recuncho da sección de cultura dos xornais, con moito palabro raro e conector textual coma estes que se poñen nas preguntas que non se saben dos exames para finxir que non es parva, conceptos máis ben xerais e linguaxe do estilo “ghustoume moito porque é moi bonita” para non meter a pata. Só ese parágrafo, os seguintes serán verdes campos reghados de spoilers. Na vosa man está seguir lendo ou non, avisados quedades.

            O Espertar da Forza vale a pena. Como película é grande e monumental. Ten todo o que se lle debe pedir a un blockbuster de calidade: boa dirección, ritmo, personaxes ben desenvolvidos, historia ben artellada (si, George Lucas da segunda triloxía, a historia tamén fai falta), planos quita-impos, poderío visual sobresaínte pero que non chega a abafar, novos temas que se incorporan a unha banda sonora inmortal e un longo etcétera que non só sería aplicable a esta película. Mola e moito. Pero non abonda con isto. Calquera fan ou calquera que vira as anteriores películas sabe que non é posible quedarse con esa primeira impresión que ten que ser positiva á forza porque o filme non é malo en si mesmo, é moi bo. Pero agora toca medir o seu impacto real e cotexar como de bo é con respecto ao resto, con respecto a aquelas seis películas que o precederon.

            [OLLO PIOLLO!!! A PARTIR DE AQUÍ HAI SPOILERS!!!]

            J.J. Abrams asumiu (porque quixo pero asumiuna) unha responsabilidade enormísima: volver resucitar unha saga en cuxa nova resurrección ninguén cría. O Espertar da Forza é infinitamente mellor que a segunda triloxía e cabréame que algúns o poñan en dúbida. Non só por unha cuestión de coherencia estética, que tamén ten a súa importancia, senón porque recupera o que nunca se debeu perder, o poder narrativo que dota ás grandes historias desa magnificencia que será eternamente admirada por todos. Dende a primeira Star Wars ata o Retorno do Jedi hai unha progresión, na que pode haber máis ou menos fochancas, pero que conduce sen erros maiores a un dos meirandes momentos climáticos que nos deu esta neo-literatura que é o cine. Pero aínda quedaba unha parte crucial da historia por contar, unha parte que debía encumiar á saga Skywalker ao mesmo lugar que ocupan os Atridas ou os Labdácidas na mitoloxía universal. Entre A ameaza pantasma e A vinganza dos sith aprendemos unha dolorosa lección, que era posible masacrar un guión caralludo. O periplo vital de Anakin Skywalker era a hostia, nada podía fallar: un neno asustado e escravizado ao que separan do lado da súa abnegada e solitaria nai, que consagra a súa vida a unha causa sen saber o que iso implica e vive coa estigmatizada bendición de ser “elixido”, que escolle amar aínda sendo consciente de que lle é imposible e que, na dura e fatídica loita contra o seu propio destino, perde e cae no lado escuro da Forza, a mesma que lle outorgara todos os dons e que axiña o despoxou deles. Un Edipo do noso tempo con tintes bíblicos que George Lucas ousou relegar ao averno das precuelas innecesarias. A segunda triloxía nunca foi innecesaria, foi o seu propio pai o que a asasinou dende o mesmo momento da súa concepción. Non sei se J.J. Abrams pensou en todas estas circunstancias e precedentes antes de embarcarse con Lawrence Kasdan e Michael Arndt na escritura do guión. Pero pode que si, pois o espírito da primeira triloxía está no Espertar da Forza como un citius, altius, fortius deseñado para nostálxicos e para neófitos sen perder de vista todo o bo que tiña contar o pasado de Darth Vader (aínda que iso fose un valor escaso). E neste importantísimo punto é onde máis se nota a perturbación na Forza...

            Mentres moitos gozaron e celebraron esta nova historia na que coñecemos a unha rapaza orfa de nome Rey (Daisy Ridley), unha chatarreira que vive soa no planeta Jakku sen máis degoiro que o de volver ver á súa familia e que de xeito accidental (coma no seu día Luke Skywalker) emprende unha aventura na que remata descubrindo o seu gran poder, outros viron nela o remake feminista da primeira Star Wars, motivo para todos eles máis que suficiente para poñela á mesma altura do peor da saga. Non podo estar máis en desacordo. O renacer da Forza é feminista, si (e pido un aplauso para isto), pero a autorreferencia, a autoparodia e a homenaxe non a converten nunha nova versión precisamente porque o seu emprego está, dende o meu punto de vista, meticulosamente medido. De aí que sexa claramente unha película para nostálxicos que poidan revivir a ilusión que non tiveron coas precuelas e neófitos que se vaian incorporar ao masivo grupo de devotos da saga, como veño de dicir. O plan argumental é case calcado, pero acaso non funciona? Acaso non funcionou a utilización dun recurso semellante no Retorno do Jedi? E malia que este é o seu maior defecto, consegue reverter o efecto prexudicial que pode ter sobre a valoración final do filme, polo menos para min. Está claro que durante os trinta anos seguintes á batalla de Endor e da derrota do Imperio, o trío de colegas formado por Luke, Leia e Han a cagou pero ben na súa defensa dos novos valores republicanos que a Primeira Orde (máis norcoreana e máis terrorífica que os seus predecesores) se propón aniquilar. Está claro que as relacións familiares desta xentiña seguen a ser moi complicadas e seguen dando moito de si como material literario. E está claro que a historia pode repetirse no seo dunha saga que arrastra unha cadea de culpas e castigos coa que ningún valente ewok pode rematar así como así.

Porque si, esta historia tamén tiña que ser contada a pesar da opinión de moitos. Véndoa así de prometedora, debe ser contada. Temos unha protagonista nova de carisma incontestable e que achega novos aires a unha saga xa sobrada de iconas. Rey é unha “ghuardiana” e non só por vivir nas tripas dun AT-AT e xogar con bonecos de pilotos rebeldes! Xa dabamos grazas infinitas por ter neste 2015 unha heroína como a Imperator Furiosa de Mad Max: Furia na Estrada e agora estamos dobremente agradecidas por ver na gran pantalla a Rey empuñando un sable láser, coidándose ela soa, descubrindo as súas extraordinarias habilidades no emprego da Forza (superdotación que ha ter unha explicación nos seguintes episodios, estou segura) e deixando ben chafado á que é (e supoño que seguirá sendo) a súa némese, Kylo Ren (Adam Driver). O seu encontro final cun Luke Skywalker ermitán e apesarado por un sentimento de culpa cuxa causa non se nos chega a aclarar neste filme lanza o gran interrogante en termos de parentesco da nova triloxía. Eu só espero que me sorprendan, porque o de que poida ser filla de Luke tampouco me parecería tan acolloante nivel O Imperio Contraataca, pero boeno, a veda conspiranoica xa está aberta e xa se di de todo.

Kylo Ren. Vaia nome de merda con perdón, posiblemente a elección creativa máis pobre desta nova película, paréceme tan ridículo como no seu día mo pareceu Padme Amidala. Sobre este rapaz que trata de emular ao seu defunto e desgraciadiño avó, Darth Vader, pesan erros pedagóxicos de funestas consecuencias e cuxa responsabilidade recae tanto nos seus proxenitores (Han Solo e Leia) como no seu mentor (Luke Skywalker) pero sobre todo pesa a herdanza dunha xenética propensa a seguir tamén os sendeiros máis tenebrosos da Forza. A historia repítese nel mais non é un novo Darth Vader. Kylo Ren ten a súa propia personalidade, pode que nun principio se nos presente máis poderoso no lado escuro que o seu avó e a súa figura se proxecte moito nel, pero semella máis un adolescente malcriado cuxa cota de perigosidade faría que Han e Leia chamaran a Pedro García Aguado que un vilán realmente temible e atormentado. Mais Ren ten múltiples arestas que o converten nun personaxe francamente moi interesante e cuxo desenvolvemento devecemos por ver: as súas vacilacións á hora de dar morte ao seu propio pai, Han Solo (o momento de maior intensidade dramática do filme e brillante nota tráxica desta epopea marcada polo fatum pouco favorable) son puro teatro, é despiadado pero tamén é impulsivo e caprichoso e non esperta en nós ese respecto caliguliano que dende o minuto 0 lle tivemos a Darth Vader, cousa que aínda o cabrea máis e o fai máis imprevisible. Pero, coma case todos os viláns icónicos de Star Wars, non pasa de esbirro destacado e ten o tarro ben comido por un superior, o tal Snoke (Andy Serkis), outro fulano enigmático do que queremos saber máis nas sucesivas entregas.

Despois está Finn (John Boyega), protagonista das promos e do merchandising (a Disney debe custarlle iso de poñerlle rostro de muller a algo que non sexa unha princesiña en apuros) pero, en realidade, secundario que nos entenrece. O complemento ideal para Rey, fuxitivo da Primeira Orde á que serve dende novo como soldado (parece que o de utilizar clons non convence aos sucesores do Imperio, espero que vexamos porqué) e presa do seu ímpeto. Dende o principio ten unha conexión especial con Rey e podemos chegar a supoñer que a súa historia pode dar na primeira love story interracial da saga, pero polo de agora, esa conexión fai que vexamos neste soldado atemorizado ante os horrores que foi obrigado a perpetrar un amigo leal e no que se pode confiar, aínda que as súas virtudes para a loita e a estratexia aínda estean en cueiros.

E logo sentimos mágoa polos escasos minutos que se lle conceden a Poe Dameron (Oscar Isaac) en pantalla. Non só porque o actor que encarna a este personaxe é fantástico e está a todas luces desaproveitado, senón porque o personaxe en si apunta moi alto para logo caer en picado coma un superdestrutor derribado sobre a inconclusa Estrela da Morte. Despois dun principio no que desprende carisma por todas partes, mostrando mesmo un lado canalla que nos retrotrae aos mellores momentos de Han Solo na primeira triloxía, este talentoso piloto da Resistencia desaparece despois de axudar a Finn a escapar para volver saír na pantalla case ao final! Por que? As súas primeiras liñas molaban, a súa chaqueta molaba, todo parecía molar... A ver se nos seguintes episodios se corrixe esta, para min, tara.

        Os novos personaxes son estupendos e moi dignos para esas novas xeracións que se engancharán a Star Wars despois da estrea de O Espertar da Forza. Pero aos nostálxicos tamén nos fixeron varios agasallos, o primeiro deles, ese Han Solo no ocaso da súa sempiterna chulería. Vai vello e tamén arrastra o seu, vese que non volveu a ser o mesmo, pero non perdeu o medio sorriso nin a súa “jeta”. Ao contrario do Indiana Jones de xeriátrico que encarnou hai oito anos, Harrison Ford encarna a un Han Solo que na súa vellez aínda ten marcha e remata por atopar as forzas necesarias para encarar as súas pantasmas, que pasan pola perda dun fillo, dun amigo e do amor da súa vida,o cal é irónico nun personaxe que non se apegaba a nada pero cuxa evolución o fai redondo.

O primeiro “jo” dos fans soltámolo cando nos damos conta de que Han e Leia fan vida por separado dende que o seu fillo abraza o lado escuro da Forza. A nova Leia (Carrie Fisher) tamén me gusta. Sempre foi madura e un ζῷον πoλιτικόν de armas tomar que tanto podía ser diplomática ou demostrar tamén a súa valía no corpo a corpo. Porén, o seu rostro solemne amosa a unha idealista que soñou coa revolución e non chegou a vela. A decepción que semella transmitir esta Leia que é consciente do seu fracaso vese paliado por unha nova esperanza encarnada en Rey. O abrazo entre ámbolas dúas dá aínda máis que pensar sobre as posibilidades de parentesco entre os vellos e os novos personaxes.

E logo está Luke Skywalker, o derradeiro cabaleiro Jedi, oculto onde Obi-Wan perdeu a sandalia e presa da vergonza e da culpabilidade, ou polo menos é así como nolo venden. A súa aparición redúcese a uns poucos segundos nese (abertísimo) final no que Rey lle fai entrega do sable láser que atopa no castelo de Maz Kanata (Lupita Nyong’o) e que parece chamar por ela coma a súa digna sucesora. Non hai espazo para respostas nese desenlace. Todo son preguntas.

            A modo de conclusión, podo determinar sen lugar a dúbidas que me entusiasma esta nova triloxía que vén de comezar. Considero que aínda non se esgotou toda a auga do pozo das ideas warsies a pesar da imitatio máis evidente (defecto e virtude ao mesmo tempo) e sen necesidade de traumatizarnos con cousas tan incomprensibles coma os midiclorianos ou os gungans. Falar da súa indiscutible calidade técnica está de máis, claro que Disney desembolsou e vai desembolsar o que faga falta para que as seguintes producións de Star Wars co seu selo luzan como teñen que lucir na segunda década do século XXI. O que non está de máis é valorar que volve haber historia, volve haber un recuncho para a emoción e esperemos que para a sorpresa. Acabáronse as caracterizacións planas e desdibuxadas e a estética de videoxogo. E na miña opinión iso é bo e beneficiará a unha saga que segue dando de si e que promete obsequiarnos cun capítulo memorable cada ano de aquí a 2020. Que a Forza estea connosco para que así sexa.

“Star Wars” ou como o coleccionismo de “merchandising” se converteu na miña vocación frustrada

A epopea espacial máis grande xamais contada. A saga cinematográfica de ciencia-ficción máis famosa de todos os tempos. A aventura interestelar por excelencia. Son moitas as alocucións cualificativas que ao longo dos últimos 37 anos intentaron medir dun xeito condensado e resumido o tremendísimo impacto comercial e socio-cultural da saga Star Wars, xestada por un cineasta o suficientemente enxeñoso como para vivir desta revolucionaria creación artística ata a fin dos seus días, George Lucas. Mais, a historia da coñecida nos nosos lares como A guerra das galaxias é moito máis complicada que todo iso e, aínda que temos moi claro o que significa esta no noso acervo cultural contemporáneo e aínda que temos moi interiorizados aspectos como a trama, os personaxes ou os espazos deste conxunto de películas (sendo calquera das afirmacións que puxen ao principio deste parágrafo máis que certa), cómpre explicala máis polo miúdo, pois é unha odisea tan grande ou máis que a que contén o seu argumento. Comecemos, pois, a long time ago in a galaxy far, far away (en serio fai falta que o traduza?) onde a vida soa a John Williams e o mundo foi creado por Ralph McQuarrie...

Antes de seguir gustaríame aclarar (pode que innecesariamente) un par de cousas: son unha friki sen remisión e fan convencida da saga Star Wars. Por que digo que esta aclaración é a todas luces innecesaria? Porque se vai notar e moito ao longo da redacción. Con todo, padezo dun severo romanticismo nostálxico (ou nostalxia romántica, tanto ten) e aínda agora que son “ghrandiña” lembro con gran agarimo a primeira vez que vin a primeira película de Star Wars cando tiña 11 anos e a conmoción que sentín ao acabar de vela. Tamén gosto moito de compartir con incrédulos que me someten a un xuízo de total incomprensión lembranzas coma esta ou outras, como cando vin no cine o desenlace da triloxía de precuelas (a que me tocou vivir, lamentablemente) e sentín que estaba formando parte dalgo tan grande como era pertencer á xeración que viu como Anakin Skywalker se convertía nun dos viláns máis terroríficos pero (por que non?) máis entranables e queridos das últimas décadas, Darth Vader. Malia toda a borralla que (ao noso pesar) ten esta segunda triloxía. Polo tanto, se esperades unha análise neutra, sisuda e non sesgada sobre o fenómeno Star Wars, este non é o voso sitio. Non pretendo facer pseudo-teses de doutoramento nin nada que se lle pareza, a miña intención é impregnar de admiración e dunha total falta de obxectividade esta especie de recensión sobre unhas películas que me marcaron e que vexo unha e outra vez sen que desapareza un ápice desa fascinación que se apoderou de min no principio.

Star Wars... Cine con maiúsculas ou puro merchandising con tópicos reciclados? Boeno, a miña resposta a iso está máis que clara, pero que se entenda a confusión do respectable: Star Wars non só nos introduciu con éxito nunha historieta fantástica que parecía máis un suicidio comercial que a primeira pedra dunha prestixiosa franquicia, senón que cambiou a nosa forma de entender o cine e as relacións establecidas entre o público e o espectáculo. Cando George Lucas comezou a escribir xa non o guión, senón aquel panfleto de 14 folios co que ía mendigando polos estudos de Hollywood e no que explicaba grosso modo e non con poucas lagoas en que consistía iso das guerras estelares que pretendía filmar, ninguén cría que o que se definía como unha opereta espacial ao estilo dos seriais dos anos 30 (esa realidade tan extravagante para neófitas coma min) puidera gozar dun mínimo de popularidade a finais dos anos 70, época na que os modelos eran outros. En efecto, George Lucas adoita incluírse na nova xeración de cineastas americanos diferentes e alternativos (polo menos nun principio) que comezaron a deslumbrar precisamente naqueles anos recorrendo a unha estética hiperrealista e incluso deprimente e a novos códigos narrativos, a saber, Martin Scorsese, Steven Spielberg, Francis Ford Coppola ou Brian De Palma. Pero, aínda que os seus comezos apuntaban na mesma dirección que os seus coetáneos, flirteando coa experimentación en THX 1138 (realización en longametraxe en 1971 dun antigo traballo de clase na escola de cine) e apuntándose ao carro da comedia con pouso social con American Graffiti (1973), as aspiracións de Lucas apuntaban máis alto (e nunca mellor dito).

O que hoxe é un dos paradigmas do éxito empresarial non sempre se viu así, proba disto é que dous estudos rexeitaron o proxecto da que logo sería a primeira película da saga Star Wars e só a 20th Century Fox o aceptou non sen poucas reservas (afortunadamente, alí estaba Alan Ladd Jr. para exercer de cabaleiro andante de Lucas e da propia película). A desconfianza inicial resultou ser unha vantaxe para George Lucas xa que iso lle permitiu esixir unha nada desprezable marxe de control sobre o merchandising da película (pouco menos que falar en chino naqueles anos, ademais de ser un fenómeno de escaso calado), feito que lle facilitaba controlar a promoción do filme no caso de que a Fox se decidira a non apostar por el e, polo tanto, non publicitalo. O tema dos cartos foi durante toda a pre-produción e produción de Star Wars un auténtico pesadelo e o orzamento inicial de menos de 10 millóns de dólares disparouse alarmantemente durante a rodaxe, pois a visión de Lucas barata, o que se di barata, non era. Pero non menos delirantes foron as dificultades da rodaxe en Túnez, as horas de traballo dos asalariados de Industrial Light & Magic (empresa creada ex professo por Lucas para esta película) por dar cuns efectos especiais revolucionarios e cribles que nin de coña existían por aquel entón, ou unha primeira montaxe do material gravado que pariu unha película sen ritmo e sen emoción, todo o contrario do que despois se vería na pantalla naquel maio de 1977 que pasaría á historia do cine.

Semellaba que esta película estaba predestinada á morte mesmo nos seus estados máis embrionarios, pois a todos estes problemas sumábase a desesperanzadora falta de fe de produtores, distribuidores e tamén dos colegas de Lucas (a excepción de Spielberg, ao que lle entusiasmou o primeiro visionado do filme). Pero os camiños da Forza son inescrutables e Star Wars rematou por converterse, contra todo pronóstico e agoiro, nun éxito sen precedentes e nun colosal fenómeno de masas cuxo legado económico e cultural se volveu incalculable. George Lucas tiña moi claro, dende o principio, que a súa era unha historia épica de proporcións moi superiores aos 120 minutos dun único filme e, grazas á magnífica resposta de público e crítica (e aos millóns que se embolsou co devandito “taquillazo”), embarcouse na non pouco dificultosa empresa de converter a súa opereta nunha triloxía tráxica e de aventuras que estivese á altura da longametraxe orixinal. E superou con creces todas as expectativas. O Imperio contraataca e O retorno do jedi son xa dúas películas icónicas dos (marabillosos) anos 80 e que resolven moi eficazmente un dos xiros de guión máis célebres da historia do cine.

Sendo xa Star Wars pedra angular do cine fantástico contemporáneo, os confusos anos 90 trouxeron consigo unha desas cousas que tanto me proen: a remasterización de toda a triloxía para unha nova estrea en salas con motivo do vixésimo aniversario do primeiro filme. Pouco a pouco, os efectos especiais deixaban de ser esa cousa mimada e artesanal que nos facía soñar e crer con ilusións tan logradas e Lucas decidiu adulterar os seus filmes cuns poucos engadidos concibidos por ordenador que non aportaban gran cousa e restaban encanto aos orixinais. Pero o delirio definitivo do CGI estaba por vir en forma dunha nova triloxía na que George Lucas nos contaría as orixes do mal...

En maio de 1999 estreouse o primeiro episodio da segunda triloxía de Star Wars, titulado A ameaza pantasma, ao que seguirían O ataque dos clons no 2002 e A vinganza dos sith no 2005. Tres películas nas que o gran público por fin coñecía os motivos polos cales un cacho de pan se convertía nun ser máis ruín que unha urticaria. E tres películas ás que a orxía dixital orquestrada por Lucas lles xogou unha mala pasada. Con todo, aínda que non sexan memorables, non por iso son prescindibles. De feito, eu son das que defende que a historia que se conta nesta triloxía é incluso máis caralluda que a das súas predecesoras, o que pasa é que sendo as premisas tan boas, a execución resulta un tanto mediocre e bastante decepcionante, se temos en conta que as expectativas sempre foron do máis elevadas. Pero, a ver, sexamos xustos, nada pode ser peor que a cuarta entrega de Indiana Jones, nin sequera esta triloxía.

Star Wars é un fenómeno que, como ben se ve, abrangue varias décadas e distintos extractos xeracionais. É practicamente imposible que no primeiro mundo exista unha persoa que non saiba de que vai esta saga ou que non coñeza, polo menos, algún elemento iconográfico característico da mesma. A Forza, os sables láser, o Falcón Milenario, a Estrela da Morte... Todos estes conceptos forman parte dunha cultura pop tan vasta coma o mesmo universo e somos quen de recoñecelos ao instante, incluso se non vimos ningunha das películas. As homenaxes e referencias a esta saga noutras series ou películas dan conta da fonda pegada que deixou no imaxinario colectivo mundial e non teríamos o cine comercial dos nosos días de non ser por Star Wars (aínda que iso, en ocasións, non sempre é de agradecer...)

Pero que tiña esta historia para rematar sendo o bombazo que finalmente foi? Moitos falan de contos de fadas modernos moi recoñecibles para o gran público e de historias principescas e novelescas trasladadas ao espazo, mais eu creo (e seguramente non serei a única que o diga nin inventarei a pólvora con isto) que os arquetipos, tópicos e modelos dos que bebe Star Wars son puramente gregos (ou digamos clásicos, para sermos máis inclusivos). E non debería resultar unha afirmación extravagante se temos en conta que Lucas pasou unha longa tempada emborrachándose con bibliografía especializada sobre mitoloxía, filosofía e outras destrezas da nosa remota Antigüidade previamente a escribir o guión da primeira película da saga. Non me canso de ver estas películas e de apreciar claramente a omnipresencia de todos estes recursos que as aproximan a esa literatura grega que tanto mamei e me entusiasma. Star Wars é épica pura! Épica stricto sensu, na súa forma máis clásica e grandilocuente. Por iso estou tan de acordo con todos os que afirman que a inclusión desta franquicia no xénero da ciencia-ficción non se corresponde co que realmente é. En Star Wars hai códigos de honra propios da épica e ausentes en calquera categoría de xénero máis recente, hai valores morais e sistemas de goberno propios da épica, longas viaxes, criaturas fantásticas, incluso hai anagnórises (recoñecemento dun personaxe crucial na trama, do mesmo xeito que Odiseo é recoñecido polos seus familiares á súa volta a Ítaca na Odisea) e xa non falemos da fortísima influencia que ten a relixión (iso que lle chaman “Forza”) en todo o que acontece na vida cívica e política da saga. Todo isto é épica. E xa que nos poñemos así tamén podemos establecer concomitancias coa traxedia clásica, pois os modelos que utiliza son os mesmos da épica e tamén hai moito diso en Star Wars, empezando polas complicadísimas relacións familiares que son o eixe do conflito entre os personaxes. A profecía que vincula a Anakin Skywalker coa recuperación do equilibrio na Forza garda moitas similitudes cos oráculos que determinaron o destino doutros célebres personaxes deste xénero dramático pero, sen dúbida, o que converte a este personaxe nun verdadeiro heroe tráxico é esa afanosa loita consigo mesmo por escapar ao fatum (si, para min, hai moito de Edipo neste personaxe, pero esa é outra historia que debe ser contada máis adiante), cousa que, efectivamente, non consegue.

Podería pasar horas explicando e comentando o argumento episodio por episodio recorrendo a esta óptica, porque efectivamente funciona. Pode que algúns destes modelos se incluíran dun xeito pouco consciente, pero iso volvería demostrar o fondo arraigo que segue tendo a cultura e a tradición clásicas nunha idade contemporánea que renega unha e outra vez duns patróns que están aí e que temos tan aprendidos que, aínda que queiramos, non podemos renunciar a eles, pois están transformándose e readaptándose continuamente. Polo tanto, Star Wars é cine, entretemento superlativo e un auténtico manual de tradición clásica.

O xénero do post (tal e como eu o plantexei na miña cachola) é tremendamente limitado para expresar todo ou case todo o que me gustaría comentar sobre A guerra das galaxias... É por iso polo que diseñei esta especie de publicación introdutoria como antesala a dedicarlle un oco neste blog a todas e cada unha das seis películas da saga, así como a comentar cada manifestación cultural que teña un mínimo que ver con ela, incluído o meu peluche de Darth Vader. Porque si, por culpa de Star Wars descubrín que o coleccionismo de merchandising é a miña verdadeira vocación frustrada, nunca terei as suficientes inxeccións de capital como para poder equipararme ao fulano ese que expuxo todos os seus tesouros en forma de figuras de xoguete vintage, maquetas e caixas de cereais nun centro comercial de Santiago hai uns anos...

Queda oficialmente inaugurada (por fin!!!) a sección Star Wars neste blog! (Vou coller o meu sable láser para cortar a banda...)

Que a Forza vos acompañe!