De nostalxia e outros males da vellez (II): Gustos musicais "from outer space"...

Antes de poñerme a explicar o por que do título desta segunda entrega de cousas que nos provocan a temida enfermidade do retorno a un tempo pasado, direi que eu non sempre fun este ser absolutamente perfecto que son agora, cunha cultura exquisita e cun gusto pola arte de verdade altamente desenvolvido (léase isto con toda a ironía e sarcasmo posibles, por favor, que senón non ten gracia). Boeno, vaia novidade! Se me gustaban os Power Rangers xa se sabe que non é que fora moi lista… Ben, pois neste retorno aos ontes, antontes e transantontes, vou falar de algo aínda máis vergoñento e vergonzante que a miña afección por aqueles guerreiros adolescentes de pacotilla… Os meus pretéritos gustos musicais! Si, a miña intención é dar medo e provocar un berro máis grande que o de Janet Leigh a punto de ser apuñalada na ducha en Psicosis. Efectivamente, a lista que virá a continuación podería musicalizar calquera película de terror, porque a algúns destes “artistas” (se é que merecen tal epíteto) non vos gustaría atopárvolos nunha quella a escuras (por certo, como mola! Segundo o tradutor da Xunta de Galicia, “callejón” en galego é “quella”! Que forte!)…

Boeno, sen máis dilación, vou proceder a compartir con todos vostedes o noxento ranking dos infames, inconfesables e pérfidos cantantes/grupos/cousas indefinidas que máis me gustaban cando era nena… E non tan nena, admítoo.

1.      Ricky Martin

Directamente dende ese Puerto Rico que tanta merda lle ten dado ao mundo (musicalmente falando), chega o número 1 da lista. Seguro que moitos, que agora mesmo desexarían non ter memoria, son capaces de lembrar o mundial de fútbol de Francia de 1998 ou a película Hércules de Disney… Moi ben, pois Ricky Martin andaba polo medio destes dous fregados e conseguiu acadar unha fama descomunal no mundo enteiro, xa que poder poñerlle voz a un evento como un mundial de fútbol e á película infantil máis agardada do Nadal no mesmo ano revitaliza a carreira de calquera. No mundial conseguiu horrorizarnos con The Cup Of Life (La Copa De La Vida), aquel himno multilingüe (Ricky demostrounos o políglotas que podíamos chegar a ser se sabiamos dicir “vamos” en tres idiomas) que invitaba a mover as cadeiras e celebrar a alegría dunha gran competición deportiva de masas. Todo moi vomitivo. En canto ao seu idilio con Disney, limitouse a facer o que outros tantos antes e despois del: facer un pequeno aceno ao público de fala hispana destrozando bastante baixada de ton a xa pouco dixerible balada de superación persoal que Michael Bolton entoaba en inglés, Go The Distance, que en español foi traducida como No Importa La Distancia. Vomitar arco iris é pouco para definir esta pastelada.

Pero o caso é que lle saíu moi ben a xogada e o cantante de María asegurouse a súa permanencia no panorama musical durante máis dunha década. E aínda segue sendo un cantante de éxito, incluso respectado por algúns artistas mediocres que van máis de culturetas (como Miguel Bosé), e mesmo foi quen de facerse cun papelón en Broadway: o Ché de Evita, de Andrew Lloyd Webber (e non, non é o Ché Guevara! Que carallo pinta o Ché Guevara entre Eva e Juan Perón?). Pero o Ricky Martin que eu recordo con maior nitidez (agora xa deixei as drogas duras) é o que acadou sona cos discos Vuelve (no que se incluían os dous temas que arrasaron nas listas naquel confuso ano 1998) e Ricky Martin (1999), cuxo single máis coñecido foi ese Livin’ La Vida Loca no que nos volvemos espantar co spanglish tan característico dos artistas latinos máis estereotipados. Non, non entendo nin poderei entender nunca como era posible que me gustara isto. O chaval ía de guapo e, de vez en cando, soltaba algún gorgorito destes que che facían dicir “oes, mal non canta” pero as cancións eran todas iguais e todas incidían nese estilo salsa-pop tan chungo que co paso dos anos envellece tan mal e que só vale para que a Panorama faga un popurri/remix destes que che quitan as ganas de vivir pero que cunha boa borracheira acabas bailando. Espeluznante. Por sorte, xa estou rehabilitada.

2.      Operación Triunfo

Esta canteira de cantareiros prefabricados imitada ata a saciedade (incluso nalgún concurso cutre autonómico no que varios aspirantes a cantante de orquestra compiten entre si por obter a gracia de Piñeiro) pariu algunhas das voces e carreiras musicais máis estomagantes de España. Baixo o amparo de TVE e cos cartos de todos os contribuíntes, no 2001 coñecemos un Nadal incluso máis perturbador que aquelas Pascuas musicalizadas polo All I Want For Christmas Is You, de Mariah Carey. Non había tenda, centro comercial ou tenderete que non amenizara a nosa reincidencia anual no capitalismo salvaxe cuns versos aterradores: A tu laaaaaaaado me sieeeeeeeeeeento seguroooooooo… Era como unha tortura en Guantánamo, por dicilo de forma suave.

E que dicir dos integrantes da terrorífica coral que popularizou esta borralla que chamaron Mi Música Es Tu Voz (título ilóxico onde os haxa)? Entre eles atopamos á arquifamosa Rosa de España, a gañadora do concurso, que foi a Eurovisión perpetrando un dos maiores atentados da historia deste festival kitsch, Europe’s Living A Celebration, e que non serviu para revitalizar o orgullo patrio sempre ferido de morte neste certame; David Bisbal, o clásico “ghañán” cantante de orquestra agora tamén metido a artista guay gracias á súa amizade con Alejandro Sanz (posiblemente o cantante e compositor máis sobrevalorado que se coñeceu neste país, con permiso de Nacho Cano) e principal rival de Melendi na carreira por ser o coach máis enrollado de Telecinco; David Bustamante, paradigma do proletario que aspiraba a saborear o mel do éxito paleta en man (e que moqueaba máis que unha “maruja” vendo o final de Cristal); Chenoa, o talento incomprendido de voz chorreante que quedou nesa pouco honrosa cuarta posición… E o resto pasaban por alí: Manu Tenorio, Nuria Fergó, Gisela (que chegou a representar a Andorra en Eurovisión), e un montón de xente da que non se volveu saber nada e que posiblemente non os coñezan nin na froitería do seu pobo (eu nin me acordo).

Pero houbo un tempo no que sabía os nomes de todos os concursantes, a orde na que foran expulsados e incluso as cancións que cantaran en cada gala. É máis, a triunfomanía apoderárase do meu ser ata o punto de mercar, MERCAR, tres dos discos que foran editados coa selección dos karaokes máis esperpénticos emitidos neste programa. E escoitábaos. E gravábaos en cassette para poñer no coche ou para meter no walkman (eu era das poucas que aínda usaba este trebello nos albores do século XXI). Agora están metidos de xeito estratéxico, é dicir, o máis ocultos posible (por iso de causar unha boa impresión ás visitas) no moble portadiscos collendo pó. E pronto acabarán en Sogama, xúroo. Nin nostalxia nin farrapos de gaitas, isto non había por onde collelo e non, non entendo como puido gustarme este concurso e algúns dos que saíron del.

3.      Mägo de Oz

Cando falo deste grupo de heavy-metal/folk-rock/celta/neobarroco/chungo/cani véñenme á cabeza varios interrogantes: por que nunca levaron ao xa ex-cantante, polo que puiden oír, a un logopeda? Por que eses videoclips tan cutres? Por que esas letras tan incongruentes? Por que poñen diérese no “a” de “mago”? Seguramente conseguirei que un montón de fans enfurecidos se me boten enriba mentando á nai que me pariu e poida obter unha resposta a estas preguntas (aínda que dubido que a primeira teña xustificación algunha, porque non se lle entende nada, por favor, que vocalice!), porque Mägo de Oz ten os seus seguidores, xente que sabe valorar debidamente a achega desta banda ao panorama musical español. Pero, para min, sentíndoo moito por todos estes fanáticos, son os Camela do rock (de feito, o tal José Andrëa, o ex-cantante, tiña un parecido moi sospeitoso co Dioni).

É certo, case toda a xente da miña xeración en canto descubriu un son máis duro, menos dulcificado e menos pop, bateu con alguén que lle pasou material de Mägo de Oz. E aquilo era a cousa máis alucinante e heavy do mundo, vamos. Gustaba. Incluso agora creo que nesa banda hai bos músicos e a instrumentalización dalgunhas cancións paréceme francamente cojonuda. Pero hai moitas cousas que non me casan. Todas as cancións acababan sendo iguales, moito virtuosismo musical, sí, moitas ínfulas de rock progresivo por momentos (como proba está esa Venganza De Gaia que a min tanto me gustaba con 13 anos), moitos temas aspirantes a temazos, moita melena, moito rollo celta-místico pero pouca “chicha”.

A de Mägo de Oz é unha etapa vital máis, cando che pasa o tempo deles, xa non che molan, pois non abandeiran un estilo definitivo, nin moito menos, son un pouco como Celtas Cortos pero máis “carghados ao bombo”. Xa digo, de toda esta parafernalia salvo unicamente aos músicos (que, aparte, inspiran nos vídeos unha felicidade e unha ledicia por tocar nun grupo que me entenrece o corazón, de verdá) porque esa estética tan pasada e tamén un pouco cutre xa me aburre un pouco, ademais de parecerme “algho ghañana” cando pretende todo o contrario (sen éxito, claro está). E a voz do José Andrëa este é máis chirriante que cravar as unllas nunha pedra…

4.      Avril Lavigne

Máis farsantes do rock para a lista. A pequena Avril prometía. Claro que… Prometía cando unha servidora tiña 14 anos e non escoitara máis punk que algunha canción de Green Day. E despois descobres que iso tampouco era punk e non che pasa o cacao mental ata que non te fas con algo dos Clash ou os Sex Pistols. E entón enténdelo todo. Avril Lavigne non era máis que pop fétido e cochambroso disfrazado de pseudoestética punk/skate. Marketing puro e precursora de todas estas trapalladas que, coma a bomba atómica, por desgraza non se poden “desinventar”: os Jonas Brothers, Paramore, Tokio Hotel… Fenómenos “rock” adolescentes nos que hai moito “ghitarreo” e pouca calidade e espírito. Avril Lavigne tiña un disco, que sacou alá polo 2004, Under My Skin, no que se repetía ad infinitum a estridencia da súa voz (que recorda un pouco á de Alanis Morissette, outra canadiense internacional) e ese ruído que pretende ser rock, un pouco sentimentaloide por momentos e bastante insufrible. Pero a min gustábame. Porén, a deriva da carreira de Avril Lavigne cara un son aínda máis pop e unha estética errante, entre o insulto ao grunge e unha pseudo-Madonna confirmoume que era o que xa debía ter sabido nun principio: lixo musical inmundo.

5.      La Oreja de Van Gogh

Estes donostiarras tamén ma meteron ben dobrada. Co seu pop do país da gominola arrasaron nas listas de éxitos e comezaron a formar parte da ditadura das mesmas dende o 1998, se non recordo mal, con esa canción, El 28, na que Amaia Montero aínda non falseaba tanto a voz pero na que empezaba a irse de ton e chirriar moito. Pero o colmo da “empalaghosidá” foi ese disco que sacaron no ano 2000, El Viaje De Copperpot, no que tanto nos dicían que cerraramos a porta e nos sentaramos cerca, como que nos ían escribir a canción máis bonita do mundo ou que ían estar con nós e que nos ían regalar o seu agarimo… Purpurina everywhere! No 2003, iso de contarlle cousas a alguén mentres facía que estaba durmindo xa esgotou a miña capacidade de resistencia e deixaron de gustarme. Ese “orghanillo” omnipresente en todas as cancións, o falsete dunha Amaia que cada vez pecaba máis de divismo e que logo marcharía da banda (se tampouco cantabas tan ben, jodía!) e unhas letras tan buenrrollistas que invitaban ao suicidio colectivo foron os detonantes.

6.      The Corrs

A versión irlandesa dos anteriores, ou máis ben ao revés, creo que The Corrs iniciaron a súa carreira con anterioridade. Non o sei, non o recordo. Tampouco me importa. O concepto era iso, máis ou menos o mesmo que o de La Oreja de Van Gogh, pero con algunhas peculiaridades que os facían realmente transgresores, un grupo diferente na escena musical internacional (modo irónico on, por se algún non se entera): en vez de ser tres ou catro tíos e unha tía, como parece que manda o canon de constitución de bandas de pop/rock en todo o mundo, eran tres tías e un tío (olé por esa contestación feminista!). Estes catro irmáns irlandeses empalagaron máis que unha napolitana rechea de chocolate, crema pasteleira e caramelo durante algúns anos e o seu imperio do azucre con aroma de vainilla aínda perdura. Como protexidos de Bono e algúns máis, Andrea Corr e os seus sacaron uns poucos discos e fixéronse respectar, a pesar de todos eses himnos á estulticia: Would You Be Happier?, So Young, Breathless, Summer Sunshine, Angel… Si, aínda me acordo dunhas cantas! Todas soaban igual e todas intentaban trasladarme a ese paraíso dos bos sentimentos que tanta repulsión me produce. En fin, foi unha época coma outra calquera e todas as froitas verdes rematan por madurar. E, por fortuna para a miña saúde mental, The Corrs forman parte do meu pasado e xa non canturreo na ducha intentando emular a voz tamén estomagante de Andrea Corr.

7.      Spice Girls

Unha das grandes iconas británicas... Admítoo. A súa reaparición hai un ano na cerimonia de clausura dos xogos olímpicos de Londres emocionoume. Foi coma un retroceso de 15 anos no tempo, de repente sentín ganas de facer unha voltereta para demostrar que podía ser tan caralluda coma a Mel C esta, a que ía de deportista e tía sá. En realidade, daban moito noxo, nin co numeriño dos minis deixaban de ser un grupo anódino e que nada tiña que aportar ao pop pero as Spice Girls (ou as “Espichaghrelos” como nos gustaba coñecelas dun xeito máis enxebre) forman parte do inventario de recordos daquel inmenso baúl dos confusos 90. A miña máis tenra infancia. Eu flipaba co “pelaso” de Mel B, a forma física de Mel C… E xa! Porque as outras tres nin cando era pequena me molaban. Non entendía por que Victoria (por aquel entón Adams e non Beckham) tiña sempre esa cara de desprezo polo resto da raza humana e non me inspiraba ningunha confianza. E tanto Geri como Emma resultaban demasiado barbies e artificiais para o meu gusto. Como as outras dúas ían de máis “gherrilleiras” pois eran as que me gustaban e as que me pedía sempre para imitar cando se poñía o cassette co Wannabe… Que tempos… Toda a parede empapelada cos caretos destas rapazas (co logo da defunta Super Pop na esquina do póster), veña fundir os aforros das pagas en merchandising (iso sí, nunca cheguei a ver a película)… Ai, “dior mío”! Canta tontería. Menos mal que xa pasou.

8.      Backstreet Boys

O equivalente masculino das Spice Girls. Unha boy band destas na que se supón que todos os tíos están buenorros e cantan con moitas florituras ao amor, a vida, a amizade e a diversión. E un montón de fans desesperadas por tocalos e que desexarían ter un fillo de cada un deles. Toneladas de indignidade feminina… Despois duns fructíferos anos 90, nos que deberon asegurarse a súa vida con creces antes dos 30 anos, no 2005 volveron cunha balada ben “peghañenta”…

9.      Britney Spears

Tampouco é que significara moito esta muller na miña vida pero póñoa na lista para que haxa 10, que sempre mola máis que poñer 9. Pilloume desprevenida o Baby, One More Time e, como naqueles anos aínda ía de tía adorable e virxinal e eu era un ser puro e inocente, gustoume. Pero xa entón na miña casa houbo unha dura campaña de desprestixio cara Britney Spears e fun fácil de convencer. Xa digo, non significou nada. Só mancillei unha cinta de 60 con ese infame e desprezable álbum de debut.

10.  Aqua

Os mestres do one hit wonder por excelencia. Pouco hai que dicir deste grupo danés, tan só a que para min é a estrofa máis brutal, demoledora e intensa da historia da música (e que resume a súa bagaxe neste mundiño)…

I’m a barbie girl

in a barbie world.

Life in plastic

is fantastic.

Para que logo lle chamen “música lixeira”… Que bodrio, polo amor de Deus! Creo que encabeza a lista de Rolling Stone das peores cancións da historia, con iso xa o digo todo. E coa vida de plástico (nin Edith Piaf, machiño) despídome por hoxe…