O humor negro

Son unha mala persoa. Unha persoa horrible. Vítima da depravación da sociedade e culpable da miña mezquindade. Decidín facer propósito de enmenda e recoñecer que teño un problema. Non volverei rirme nunca máis con todo aquilo que unha vez me fixo gracia e me converteu no ser desprezable que son agora. Así mo ensinaron estes días os sabios de corazón puro e traxectorias sen mácula que condenaron toda tortura e represión, nunca dixeron barbaridades en serio, xestionaron magnificamente a torrencial choiva política dos últimos 20 anos e non se enriqueceron a costa da nosa cada vez menos incipiente e si máis acusada miseria. Eles, unxidos pola vontade divina e inxustos perdedores do poder que por dereito lles pertence, abríronme os ollos e mostráronme que o meu ruín e ignominioso costume de rirme de case todo (mesmo do máis grave e doloroso) é unha aldraxe á dignidade, á democracia e á mesma humanidade. Como podería tan innobre muller agradecer a xenerosa e admirable ensinanza destes virtuosos? Expiando definitivamente os meus pecados e exorcizando o lado escuro do meu sentido do humor.

Xuro que nunca máis volverei rirme das infames bromas chanantes a propósito dos malos tratos que sufriu Michael Jackson na infancia por parte de seu pai. Só un rufián que se faga chamar a si mesmo cómico pode cuspir con frivolidade que a expresión “Te doy una ostia y te pongo a bailar” a inventou o pai de Jacko. Repugnante.

Prometo non volver ser punk. Ou polo menos, non ese tipo de punk. E antes de correr ao meu Bershka máis próximo para mercar unha camiseta dos Ramones mentres finxo que sei quen son, acúsome de ter escoitado cancións con tanta mala ostia coma estas. E rirme.

Endexamais me veredes poñendo un só episodio das ofensivas e degradantes creacións televisivas de Seth MacFarlane. Oh, Dios! Só de pensalo pónseme a pel de galiña, cantas veces esta pobre e pecadenta alma felizmente redimida polos enviados das ghaivotas se ten partido as cachas con barrabasadas coma estas!

Xa os seus precursores tiñan moito delito...  

O cine de Tarantino nin tocalo. Frivolizar coa violencia e encima provocar risa? Indignante!

E que me dicides dos impresentables de Videofobia? Esas bromas sobre os caídos na rodaxe dunha película cutre de serie “último decimal do abecedario non atopado” dirixida e protagonizada por un Bruce Lee de terceira rexional simplemente non teñen nome. “Tío Owen! Tía Beru!” , “Se han pasado con la máquina de los rayos UVA” ou “Seguro que están acreditados al final como Churrasco 1 y Churrasco 2” son algunhas das obscenidades que lle dedican aos cadáveres dun accidente de avioneta real (e recalco que foi real) que saen no filme a partir do minuto 17:53...

A lírica grega de burla que tanto me gustaba arderá na inquisitorial fogueira da razón!

Mentórides, quen che puxo tan descaradamente

o cu onde antes tiñas a boca?

Ti peideas, non respiras, e a voz sáeche dun túnel.

Marabillado estou de como o de abaixo se che puxo enriba!

A paixón de Cristo convertida nun teatriño con música ñoña! Pero que é isto? Como non puiden velo antes? É o demo nas súas múltiples formas!

Portadas inclasificables que penso destruír na trituradora de papel da miña memoria se os meus valedores non teñen a ben secuestralas!

Memes humillantes e inxuriosos que ben merecerían pasar pola lupa dun decente censor!

Prometo tomarme en serio as máximas axiomáticas dos grandes profetas do meu tempo e deixar de consumir escarnios de extrema esquerda radical "rojirma" revolucionaria do soviet marxista-leninista-stalinista que me lavan o cerebro!

Alberto, non estás só! Xamais volverei burlarme do teu León come gamba, obra magna da gastronomía mundial, nin da vergoñenta forma que tiveron de expulsarte! Agora son sensible a calquera desgraza allea por pequena ou ghrande que sexa!

[...]

O humor negro. 

O que queira “firmar o contrato” xa sabe. O que non queira ten a opción de non volver ler estas liñas no canto de esixir corrección política e castigar a irreverencia coma se estivesemos matando a alguén. Salvo que nos atrevamos cos ídolos das relixións orientais que non nos tocan, aí non pasa nada e todos queremos liberdade de expresión (que tamén). Total, eu non me vou meter en política, terei ese mínimo de intelixencia e non coma o ghordo ese de barba e pinta de talibán que se dedicou a utilizar o chío chío ese do carallo co fin real para o que foi creado: soltalas aínda máis ghrandes (ríndolle a homenaxe que a el lle tería gustado, supoño), e a repercusión será mínima. E paro, porque se non me pechan o blog seguro que se autodestrúe intentando canalizar o lotirmo de rabia que me produce a hipocrisía que manda neste país e no que cada un saca a súa particular vara de medir.

Xa non son Charlie. Nin agora son Zapata. Son eu mesma e seguirei séndoo.

Censura ou morte

          Facer humor é algo moi serio. Non son a primeira en descubrir este oxímoro pero non está de máis lembralo, maxime tendo en conta os últimos acontecementos. Na miña opinión, non hai forma máis sa de tomarnos en serio a nós mesmos, individual e colectivamente, que saber rirnos e cachondearnos convenientemente dos nosos actos ou da nosa forma de ser. E nada mellor que encarar a realidade tratando de caricaturizala. Sobre todo esta que nos tocou vivir, tan fodidamente horrible e na que a liberdade está máis próxima que nunca á utopía, algo que xa non cómpre recordar como un simple apunte a pé de páxina e albergando a esperanza de que só sexa unha moi pesimista opinión que nos rolda pola cabeza, porque xa nolo recordaron esta mesma mañá como un feito consumado a tiros nas rúas de París.

Máis absurdos: covarde ousadía a do fato de salvaxes que perpetraron esta mañá o último e máis grave atentado contra a liberdade de expresión no mundo coñecido. Non hai adxectivos nin amplificativos en ningunha lingua do mundo que expresen axeitada e fidedignamente o tremendo noxo e a enorme repulsión que me asaltaron logo de ler esta mañá as novas que chegaban do país veciño. O cabreo só podía ser superlativo: que alguén decida que por rirte dun inxusto e cruel modelo social, político e relixioso mereces morrer xa é colmo.

Calquera que teña un espazo, máis grande ou máis pequeno, en calquera medio de comunicación, máis ou menos masivo, debería hoxe sentirse solidario con todo o equipo da publicación satírica francesa Charlie Hebdo. Hoxe é un día para falar claro. Podería alambicar todo isto e botarlle todo o mediocre preciosismo que me viñera á cabeza pero non. Estou ata os ovarios. Paréceme indignante que neste mundo aínda quede xente que teña os collonazos de ameazar a túa integridade física e moral por facer un uso máis que razoable da túa liberdade de expresión. Xa non falo só dos que non teñen ningún problema en emprendela a ostias ou a tiros simplemente porque non lles gusta o que dis e pensas, senón daqueles que se ocultan detrás de rancias lexislacións de recente entrada en vigor ou daqueles que se agochan tras un anonimato virtual cuspindo insultos, infames mofas e lixo verbal de toda clase nas redes sociais para tratar de silenciarte, aínda que o que escribas sexan chorradas supinas e teñas a mesma capacidade de crear opinión que unha maceta. Todos eles non son máis que escoura, unha auténtica lacra que apelando aos máis baixos instintos da raza humana e cunha altura de miras considerablemente miúda se cre co dereito inapelable de influírte e coaccionarte para que non fagas ou digas esta cousa ou estoutra, simplemente porque a eles non lles gusta. Son unha calamidade á que hoxe máis que nunca lle debemos dirixir un contundente NON!

NON nos calaredes.

NON cederemos ante as vosas ameazas e intimidacións.

NON lograredes meternos medo.

NON nos quitaredes a nosa liberdade de expresión.

NON nos obrigaredes a elixir entre a censura ou a morte.

(E podería seguir, pero non quero redundar moito máis)

Déixovos con algunhas reaccións moi dignas de mención:

Yorokobu

Visto en Facebook

El Jueves

Recomendo ler a magnífica “noticia” de El mundo today ao respecto.

           O artigo de Darío Adanti (da revista satírica Mongolia) publicado en eldiario.es.

            E, por último, unha reflexión vista no interesantísimo blog Inventarios de pánico.

"Fala, pobo, faaaaaala..."

          Pensei moito se debía facer ou non este post, porque ata eu me saturo de min mesma. Ás veces semella que teño a cabeza coma un balón desinflado de tanto cavilar. Entre frivolidades varias e “cousas de maiores”, o que encerra o meu cranio ao final non é un órgano ben armado e milagreiramente creado pola natureza para que bípedos coma min poidan pensar, senón unha barra de manteiga que en calquera momento se derreterá de tanto quentala. Pero é que hoxe fun votar. Si, os que estamos “de aventureiros”, xa sexa alén dos Pirineos, xa sexa alén dos Ancares, votamos con certa precocidade. Nin xornada de reflexión nin farrapos de gaita, o pasado luns puxen cinco minutos do debate dos “partidos minoritarios” e dixen, estou preparada para votar. Como me amo...

Estas eleccións son algo así como un gran no cu. Europa segue sendo esa cousa etérea e pouco ou mal definida que en teoría é moi importante para todos nós pero coa que aínda non nos identificamos o suficiente como para pensar que as nosas decisións quinquenais poden ter algunha relevancia (boeno, ben mirado, o estado español tamén me casa ben con esta consideración...). O parlamento europeo é un gran cemiterio de elefantes (todas as vellas glorias dos grandes partidos están aí disfrutando dun retiro que nin Hugh Hefner), a UE vén sendo unha especie de vehículo ao servizo dos intereses dos “guays” (véxase Alemaña, zum Beispiel), cousa que, por outra banda, sucede en todas as “pandillas” e conxuntos sociais. Dende esa superestrutura de poder neoimperial e globalizador, estannos asoballando constantemente con cifras macroeconómicas que non entendemos e cuxo ascenso ou descenso non parece reverter na mellora da nosa calidade de vida como cidadáns de a pé, afogándonos con esixencias difíciles de comprender que se executan a base de tesoira e máis tesoira e vendéndonos a moto de que o mundo funciona así, que isto é o que hai, que hai que salvar o capitalismo como sexa e que nos temos que foder (ao máis puro estilo Andrea Fabra). Por iso estas eleccións parecen máis unha pantomima, unha medida de distracción só superada polo mundial de Brasil (iso si que vai ser un placebo salvaxe), un pequeno descanso de 15 días (mais a pre-campaña) para que Mariano e Alfredo e os seus acólitos se envolvan nun αγών destes do estilo de “ti es malo, e ti máis” que non conduce a ningunha parte e que xa empeza a estar moi balorento. Como unha especie de ensaio para a traca final das eleccións xerais que (oh! Sorpresa!) se celebran o ano que vén.

Ben, pero isto non é unha carta para pedirvos o voto para ningún partido (aclaro porque a redacción “mitineira” deste último parágrafo deume medo e todo). Estes son días de campaña electoral, ese esperpento celebrado e deostado a partes iguais, e tratarei de cinguirme a iso, á campaña en si (que orixinal son, madré!). Debo recoñecer que para min é moi divertido ver en que cae a batalla dialéctica polo poder, antropoloxicamente é un fenómeno digno de estudo, e tamén hai un compoñente moi pop nas campañas electorais que lles dá certa gracia. Debe ser por iso polo que, a pesar de todo o que me cabreo co dispendio público que esta panda de mangantes utiliza para sufragar os gastos dunha campaña electoral, o paso moi ben coa mesma. Así que déixenme que lles presente aos actores desta comedia e toda a pompa que traen consigo (sempre con medo a que me pechen o blog, claro está, porque agora parece que volvemos aos tempos dos censores e dos estados de excepción).

De papá pitufo a homo cañetus. Así se resume a bagaxe de Miguel Arias Cañete na presente campaña electoral. Teno todo para triunfar en Europa: media vida chupando do bote, diarrea verbal e unhas pousadeiras ben repoludas para encaixar no escano do europarlamento mentres dorme a sesta. Aínda que estes días estivo no ollo do furacán debido á polémica desatada polas súas declaracións machistas en alusión ao cara a cara que mantivo coa súa antagonista máis directa, Elena Valenciano, todo apunta a que será o vencedor indiscutible destas eleccións (é que nos puxeron narcóticos para cabalos, por iso segue gañando esta xente as eleccións). Sabe ler, que non é pouco, así o demostrou no pertinente debate electoral; ten un estómago a proba de iogures con mofo e, sobre todo, ten moitas ganas de degustar esa especie de “soño europeo” que lle espera despois destas eleccións: gañar pasta a esgalla e non rascala. Un elefante de pro respaldado por uns vídeos de campaña dignos de Botín (por que será que nos recordan sospeitosamente ao anuncio dunha compañía de seguros? Casualidade?) e da “tele dos bispos”. Mundial.

Elena Valenciano xa dá para bastante menos texto...

          Non vou desenterrar o tweet sobre Ribéry para encher o parágrafo, diso xa se encargou González Pons no debate cos “partidos minoritarios”. Valenciano é unha vítima máis dunha desas cousas que tanto lle gusta facer á socialdemocracia española (coño, vou reorientar a redacción antes de parecer de Intereconomía!): presentar un rival absolutamente oposto ao do contrario para que pareza que non son tan rancios coma ese contrario (porque de esquerdas, o que se di de esquerdas, non son). Ben, eu de estratexia política moito non entendo, a verdá, pero vendo o panorama parece que os tiros foron un pouco por aí. Vello verde vs. Muller nova (a película do verán, con permiso de Batman vs. Superman). Non dá para moito esta muller, está cortada por un patrón un tanto insulso e anticarismático... Pero, ea! Non nos desanimemos, que temos uns vídeos caralludos para solucionalo! Ou non... O certo é que o que hoxe é o principal partido da oposición leva un par de campañas moi decepcionantes, onde quedan os tempos nos que se “defendía a ledicia”!!!

A campaña máis pop, sen dúbida, é a dos nacionalistas galegos. Pero é que non vale, levar á grandísima actriz Isabel Risco nas listas é sacar moita vantaxe das ánimas (como apunte, o seu xenial e divertidísimo discurso nos pasados premios Mestre Mateo). E Suso de Toro. E o Carrabouxo nos mítins... O dito, “non se vale”. Boeno, intentarei non cebarme moito con eles, que andan un pouco anoxados co tema da censura na “radiotelegaita” (non é para menos, aínda que algúns poidan pensar que din soberanas chorradas non creo que sexa lícito silenciar a información que lles atinxe, pero boeno, o meu cú, a miña opinión). Pero, oes, que lles estou facendo campaña dun xeito ou outro e dándolles bombo con este parágrafo, unha cousa compensa á outra. As coalicións sempre foron un recurso moi socorrido para esta formación, que desta vez concorre coa esquerda abertzale sempre sospeitosa neste país (cando non se sabe a quen botarlle a culpa de algo, sempre se lle bota ou a Zapatero ou ao nacionalismo, “porque 13tv lo vale”), enésimo compañeiro de cama nestas eleccións. Nada que sexa peor que o bipartito, desta vez, polo menos, van cun partido de esquerdas! (ai, “me troncho”...) Pero non son os únicos que merecen ser acusados de promiscuidade ideolóxica, eh! E aí o deixo, eu quédome coa magnífica Isabel Risco, que desprende talento e bo rollo por todas partes!!! E con ese slogan que nos invita a ser rabudos... (esto... a tecnoloxía debe estar confabulada con Rosita, porque só me deixa poñer o vídeo en hipervínculo)

Pero aínda non acabei cos nacionalistas! Ancha e diversa é Galicia e tamén o é o seu nacionalismo, tan multicolor... Aínda que non é o candidato da súa formación a estas europeas (que se presenta tamén coligada, con Esquerda Unida), alí onde vai Beiras sempre hai unha frase memorable ou unha reflexión que leva a pensar “que tolo está este fulano pero como lle dá á cachola”... Non se pode esperar menos do artífice dos épicos zapatazos no parlamento galego...

E logo está a última terna de "disidentes" que aparecía na Vida de Brais. Si, meus señores, falo de Compromiso por Galicia, esa sorte de socialdemocracia nacionalista que agromou trala escisión do Bloque e que vai camiño de Europa da man de PNV, CiU e CC. Seguen sen ser moi numerosos pero inténtano e por iso son entrañables...

Seguramente a estas alturas da vida, todos vostedes oirían falar do “chico da coleta”. Dun tempo a esta parte, Pablo Iglesias erixiuse nunha especie de rock star das tertulias catódicas e agora deu o salto á area política co partido Podemos para enfrontarse cuan gladiator ás feras da dereita mediática e á que é menos mediática. Como politólogo e lector de clásicos da teoría política como Maquiavelo (ao que cita constantemente como exemplo e contraexemplo), da movida algho vai sabendo e parece que o seu discurso ancorado nos movementos sociais e nas reivindicacións máis básicas que temos que volver facer despois de tantos anos de “estado de benestar” está calando dun xeito máis ou menos eficiente nun sector de poboación ao que conseguiu movilizar (só queda por ver se as urnas lle dan a razón). Que boten a temblar Marhuenda, Inda, Rojo e compañía... Declárome fan deste "pixeriano" símil, por certo:

Por suposto, a ultradereita tamén quere a súa parte do pastel europarlamentario. Así, un señor que se ve que está resentido co seu antigo partido por non aplaudirlle o suficiente (non sei a que me soa iso...) decidiu fundar o seu propio partido que xa conta cun millón de euros para financiar a campaña, segundo o devandito líder, que asegurou tamén que non pensa deixar de viaxar en business para desprazarse á Bruxelas si resulta elixido. Si, supoño que ese é o resumo da campaña electoral de VOX, paradigma do facherío sen “aguilucho” pero igualmente rancio que trata de copiar a fórmula que xa triunfou en países como Holanda, Francia (a musa LePen) ou Suecia. Pero que plaxiasen o vídeo de Españistán xa me parece o último! Dios, que grima escoitar a voz do paisano, que alguén lle dea unha juanola!!!

           Ata aquí a miña escolma de candidatos, vídeos e impresións. Sei que as sensibilidades da militancia e dos simpatizantes dos distintos partidos en tempo de eleccións son máis pronunciadas e temo telas ferido. Pero tanto me ten. Isto é humor, posiblemente humor malo, vale, ata aí poderiamos chegar, esa é unha crítica construtiva, pero cousa “guasona” ao fin ao cabo. De modo que, se vos gustou ben e se non tamén!

Feliz festa da democracia (oh! Un unicornio...)

            Oh! Que se me olvidaba a marea maxenta!!! Pois vounos poñer por aquí en plan posdata, porque aínda que a esta xente lle mola cantidá iso de andar calando nos demais (non son os únicos), a min non...

Letras e galegas...

Prego que se me perdoe por dar pulo a un día de hipocrisía institucional e reivindicación pasaxeira. Conste, aínda que non creo que o precise (tendo en conta que cada verba que aquí espeto cada día do ano é puramente galega) que para min todos os días son de letras en galego, de pensamentos en galego e mesmo de tacos en galego. Supoño que na diáspora, a morriña manda e se lle dá, inevitablemente, máis importancia a esta efeméride...

Pero hoxe non vou marear a "perdís" nin tocar as narices con densas e incendiarias reflexións sobre todo o que me proe deste día. Hoxe estou de boas...

            Porque, realmente, somos a hostia e molamos máis ca o leite!

            Temos temazos en galego...

Familia Caamagno - O ritmo da caverna

Kastomä - A infancia

Sés - Co xenio destrozado

Heredeiros da Crus - Quero josar!

                                          

Luar na Lubre - Chove en Santiago

            (Tiñamos ata non hai moito) Grandes programas en galego...

Xabarín Club

Land Rober

            Contos infantís caralludos en galego...

A toupiña que quería saber quen lle fixera

aquilo na cabeza

A cebra Camila

            Magníficas series de televisión...

Matalobos

Mareas vivas

            Mesmo algunha película galega e en galego, oes!

Sempre Xonxa, de Chano Piñeiro

            E, por suposto, unha literatura que flipas...

Aqués que tén fama d' honrados na vila

roubáronme tanta brancura qu' eu tiña;

botáronme estrume nas galas dun día,

a roupa de cote puñéronma en tiras.

Nin pedra deixaron en dond' eu vivira;

sin lar, sin abrigo, morei nas curtiñas;

ó raso cas lebres dormín nas campías;

meus fillos... ¡meus anxos!... que tant' eu quería,

¡morreron, morreron ca fame que tiñan!

Quedei deshonrada, mucháronm' a vida,

fixéronm' un leito de toxos e silvas;

i en tanto, os raposos de sangre maldita,

tranquilos nun leito de rosas dormían.

―Salvádeme ¡ouh, xueces!, berrei... ¡Tolería!

De min se mofaron, vendeum' a xusticia.

―Bon Dios, axudaime, berrei, berrei inda...

tan alto qu' estaba, bon Dios non m' oíra.

Estonces, cal loba doente ou ferida,

dun salto con rabia pillei a fouciña,

rondei paseniño... (ne' as herbas sentían)

i a lúa escondíase, i a fera dormía

cos seus compañeiros en cama mullida.

Mireinos con calma, i as mans estendidas,

dun golpe ¡dun soio! deixeinos sin vida.

I ó lado, contenta, senteime das vítimas,

tranquila, esperando pola alba do día.

I estonces... estonces cumpreuse a xusticia:

eu, neles; i as leises, na man qu' os ferira.

Rosalía de Castro, A xustiza pola man

Eu nascín, medrei e fíxenme home, e un bo día enfermóuseme un ollo. Fun aos médicos e lambéronme unha manchada de cartos e no remate de contas o ollo sandar sandou, pero quedoume grolo. Por aquel tempo tiña un galo tan amante que viña comer na miña man. Chamáballe Tenorio.

Un día estaba eu agachado cos graos de millo na cunca das maus, veuse cara min, paseniñamente, tripando a terra con aquel de señorón fidalgo. Plántase diante de min, ergue o pescozo pra fitar de perto, cicais bulronamente, aquel meu malfadado ollo grolo e, cavilando que sería cousa de manxar, axeitoume un peteirazo tan ben dirixido que me deixou torto. Agora si, os médicos, dispois de lamberme outra manchada de cartos, puxéronme un ollo de vidro, tan ben imitado que bulía e todo.

A cantas mulleres engaiolei chiscándolles o ollo de vidro. . . !

Morrín entre cobertores como morren a cotío os bos homes, e ben afeitado e ben peiteado e co meu traxe dos días de festa -que por certo levoumo o enterrador ó día seguinte de enterrarme- fun pra debaixo dos terróns sen que ninguén se lembrase de quitarme o ollo de vidro.

Deitado na miña caixa de pino repousei moitísimos días, tantos que perdín a conta. Apodrecín axiña e aos poucos días de enterrado escomenzaron os vermes a facerme cóchegas.

Cómpre decir que eiquí non está permitido presentarse en sociedade con farrapos de carne fedenta apegados nos ósos, pois os esqueletes, que non ven nin comen, ulen tan ben coma os vivos; así foi que namentres os vermes non manxaron a pouca freba que trouxen, non puden erguerme.

Foi unha noite de luar cando saín da cova por primeira vez. Traballiño custoume desentolle-las pernas e cando me erguín e botei a miña cachola fóra da terra, fiquei pasmado. . . Aquel ollo de vidro que de nada me servira na vida sírveme agora pra mirar. 

Castelao, Un ollo de vidro: memorias dun esquelete

         Isto só é unha pequenísima parte do que hai! E aínda temos a ousadía de pensar ou de permitir que nos fagan pensar que a cultura en galego é limitada? Sacade a lingua a pasear todos os días da vosa vida!

Contos de Nadal (II): "Marketing" intelixente?

O prometido é débeda e, aínda que son moi consciente de as segundas partes non adoitan ser boas, intentarei asemellarme ás excepcións e facer O Imperio Contraataca e non o En Terra Perigosa 2 dos posts de Nadal… Boeno, creo que me pasei coa comparación, no caso de Steven Seagal, nin as primeiras partes teñen un pase. Pero non deixemos que un “manghallón” agora lixeiramente fondón nos despiste, pois veño a falar doutra das cousas que máis me arrepían do Nadal. Non sabería dicir se é un fenómeno igualmente aborrecible que as panxoliñas do novo milenio ou se, directamente, é peor. Produce calafríos, iso si, mais é parte natural desta festa, xa que o consumo non se incrementa sen unha inxente cantidade de incentivos. E con incentivos non me refiro a subidas de soldo nin nada que se lle pareza, iso son trapalladas que o rojerío deste país ousa reclamar! Non, os capitalistas de ben prefiren inspirarse en Goebbels, que xustiza social nin que farrapos de gaitas! Pois iso, ningunha cacharrada fútil se vende sen salvaxes campañas publicitarias que apelen aos instintos máis básicos da nosa psique e, como elas tamén teñen a súa sensibilidade, no Nadal adquiren unha forma (terrorificamente) amable, cordial e encantadora… En fin, vamos coa selecta dos maiores crimes publicitarios da historia do Nadal contemporáneo.

Se a iconografía que rodea ás panxoliñas pop xa era fodida de carallo, a dos anuncios de Nadal non ten nada que envexarlle… É máis, ás veces xorde un contubernio entre ambas disciplinas, a ¿música? e a publicidade, de moi difícil dixestión. Todo vale en publicidade e, dado que esta (gran) cabrona é un pouco ácrata, é posible ver de todo, calquera extravagancia ou ridiculez é válida como reclamo ao dispendio estacional. Xa veredes que non minto…

                 

A primeira póla a examinar desta enorme árbore que é a publicidade de Nadal é a dos anuncios de xoguetes. Se hai un invento cursi, insultante, ñoño e pusilánime neste mundo ese son os anuncios de xoguetes. Segundo os seus artífices, están dirixidos ao público infantil, o cal vén xustificar que se empregue unha linguaxe dulcificada, candorosa e máis ben estúpida. Nunca veremos un anuncio de xoguetes (nin ningún programa infantil agás o Xabarín Club) que non se dirixa aos nenos tratándoos como imbéciles. É unha realidade da que parece que aínda non temos plena consciencia, pensamos que os cativos son parvos e, francamente, creo que non é certo, sácannos bastantes puntos en intelixencia aos adultos. Porén, ningún neno quere atoparse a mañá do 25 ou do 6 (ou ambas mañás, depende do nivel de despilfarro que estean dispostos a asumir proxenitores de todo o mundo) co temido carbón ou os aínda máis humillantes calcetíns, co que a malvada industria xogueteira pon en marcha toda a maquinaria precisa para captar a atención dos raparigos. E faino cara xogos ou artefactos pedagóxicos que poidan ensinarlles algo de forma lúdica e amena aproveitando que é unha época no ano na que se venden moitos xoguetes? Efectivamente, NON, é mellor mostrarlle aos nenos unha ringleira de tópicos sexistas, condutas violentas, valores obsoletos e contidos baleiros! Onde vai parar! E contados polo “señor que caeu na marmita das anfetaminas” ou pola “señora encantadora que primeiro enuncia o que vai anunciar e logo cántao”, depende do sexo dos rapaces, segundo Luis Piedrahita. As nenas á cociña coas súas bonecas saídas do mundo dos unicornios rosas... 

            ...e os nenos a repartir hostias! Como ten que ser! 

Por certo, modo irónico on, por se algún aínda non se entera…

Por suposto, non hai Nadal sen anuncios de perfumes. Barateiros ou de luxo, tanto ten! Despois dunha ausencia de meses, as fragrancias máis empalagosas fan o seu habitual desfile polas pantallas domésticas de todo o país. Aquí si que hai un repertorio variopinto e para todos os gustos. E debo admitir que este subxénero publicitario me produce sentimentos encontrados: a maioría destes spots son breves cuñas nas que impera a temática absurda e non hai máis que fortes insinuacións sexuais (porque é o que teñen os perfumes caros, que os pos e fodes coma un coello, si) acompañadas das estrelas do cine, da moda ou da música máis rutilantes do momento e cunha banda sonora  máis ou menos suxerente en función do guarra e obscenamente que se queira transmitir a mensaxe “regala esta colonia!” Con todo, nesta parcela publicitaria puiden notar que era posible amosar un mínimo de talento. Por suposto, niso inflúe (e moito) que grandes realizadores se animaran a darnos unha interpretación novedosa dun proceso de comunicación tan básico pero tan eficaz como é a publicidade. Martin Scorsese, Jean-Pierre Jeunet, Baz Luhrmann, Joe Wright (todos eles para Chanel) ou Wong Kar-Wai (para Dior) son algúns dos nomes recoñecidos que se embarcaron nestes mini-proxectos para os que non todos valen. Porén, estas leves bafaradas de aire fresco para a publicidade non me anubraron o siso! Pois hai propagandas moi infumables, véxanse as colonias de Antonio Banderas e outras celebridades que deciden sacar aromas anódinos con firma, ou esta, de Adolfo Dominguez, narrada a modo de trailer e protagonizada polo reclamo máis pobre, inexpresivo e menos efectivo de alén dos Ancares: Eduardo Noriega.

Despois hai outras campañas coma a de Lady Million, un perfume de Paco Rabanne, que me dan verdadeiro noxo por vender unha imaxe da muller como un ser frívolo, caprichoso e materialista. En certo sentido, case todos os anuncios de colonias pecan diso, pero neste é especialmente heavy, para o meu gusto.

E, para rematar a tríada de anuncios de colonias estomagantes, completo esta especie de podium cun clásico agora extinto pero que todos lembraredes: busco a Jacq’s…

O colmo da pornografía publicitaria e da degradación da imaxe feminina nestes anuncios…

Pero non me demoro máis, que sei que xa se están empezando a botar de menos certas palabras clave como “burbullas” e “calvo”. Si, señores, ao final todo é unha escusa para poder analizar cunha mediana profundidade dúas campañas publicitarias que xa son un xénero en si mesmo para todos os públicos que posúen un DNI do estado español e que forman parte da paisaxe, iconografía e tradición do Nadal cañí.

Aquel que di ser o cava catalán máis vendido do mundo, Freixenet, leva anos e anos facéndonos vomitar purpurina recorrendo a todo tipo de estratexias de marketing que agora xa comezan a quedar un pouquiño anquilosadas, como o personaxe do raparigo con boina sostendo a botella de cava ou as burbullas-bailarinas-barbies-animadoras-cabareteiras “ghritonas” que parecen saídas dun casino de Las Vegas e que calquera día se lles parten as meixelas de tanto sorrir forzadamente. Por estes spots si que pasou todo tipo de xente, vese que a marxe de beneficios permitía botar man do talonario coma quen gasta uns céntimos en “chuminadas”: estrelas internacionais (Meg Ryan, Paul Newman, Anthony Quinn, Shakira, Kim Basinger…), estrelas patrias (Paz Vega, Penélope Cruz, Maribel Verdú, Alejandro Sanz, Montserrat Caballé…) e parellas de “famoseo” moi improbables e de química nula (Sharon Stone e Antonio Banderas, Norma Duval e Don Johnson, Nieves Álvarez e Pierce Brosnan ou Demi Moore con… Gabino Diego!). É difícil quedarse cun só anuncio, todos son especialmente repugnantes e desprenden un nauseabundo cheiro a hiperbólica ledicia estacional con fins comerciais… A modo de exemplo, poñerei este que celebraba a alegría de mudar completamente os díxitos do ano novo por ser especialmente coral (anticipando atentados publicitarios futuros que veremos a continuación) e repulsivo e porque algún galego pasaba por aí…

Os anuncios de Freixenet son parte importante da nosa historia publicitaria recente pero eu creo sinceramente que a raíña nai dos anuncios de Nadal é…

Efectivamente, o mesmísimo “Calvo da lotería”! Con este pouco amable alcume, o actor británico Clive Arrindell converteuse nunha verdadeira celebridade en España entre os anos 1997 e 2005 ao ser a imaxe da Lotería de Nadal. Un personaxe que chegou a eclipsar e devorar ao produto que trataba de vender, razón que supuxo o seu despido fulminante, coa desaprobación de millóns de españois que xa lle colleran máis cariño que a Naranjito ou Curro, e a súa substitución por cousas como… ISTO:

A ver, non vou exercer aquí de avogada do demo pero, como nena que se criou coa figura de Arrindell soprando ao aire os números da sorte, non entendo que neste país se renegue das grandes iconas realmente carismáticas. O “Calvo da lotería” é, para min, unha das creacións máis gloriosas da publicidade: un personaxe silente e moi recoñecible, rodeado dunha aura de misterio pero que se ve entrañable, acompañado dunha imaxe en branco e negro e dunha música que lle van ao pelo (jo, que mala hostia caéndome ben o fulano, non?)… Gracias ao seu protagonismo absoluto, non resulta un bodrio de anuncio: nin é empalagoso, nin é ofensivo, nin é ridículo, consegue manter unha dignidade publicitaria moi notable e moi difícil, dado que non deixa de ser un anuncio de Nadal. Por iso non entendo que os “oompa-loompas” que se deben encargar agora dos anuncios da lotería consideraran que era mellor idea xuntar nunha mesma campaña un quinteto desta calaña: a estirada e narcisista Marta Sánchez, Niña Pastori-“Transformer Falete”, Bustamante na súa forma máis anódina e prefabricada, Montserrat Caballé convertida nun híbrido entre a “tola dos gatos” e Jack Nicholson en O Resplandor, e Raphael “Mandíbula de ouro”… De verdade que o esperpento que saíu da mente perturbada que ideou semellante atrocidade non puido ser peor: o ambiente ultra-happy que che dá ganas de converterte no Grinch e arruinar o Nadal de todoquisque, a reconversión cutre en panxoliña de Always On My Mind, de Elvis Presley; a muleta invisible da Caballé, as caras de orgasmo finxido do público e, sobre todo, o remate final de Raphael con ese xa célebre na, na, na, na, naaaaaa, na, na, naaaaaaaa… En serio lles estraña que a repulsión que nos produciu este anuncio acabara sendo viral na era da comunicación inmediata? En serio pensaban que lle ía gustar a alguén? En serio crían que iamos esquecer ao “Calvo” tan facilmente???

A día de hoxe seguimos reivindicando ao “Calvo” mentres tratamos de sobrelevar a tortura á que neste 2013 nos someteron os publicistas contratados por Loterías y Apuestas del Estado con algunha parodia moi apropiada…

Xa para rematar, debo compartir unha última decepción. Supoño que moitos recordarán esta campaña publicitaria que parecía inaugurar unha nova tendencia nos anuncios de Nadal…

Nin decoracións rococó, nin alusións a todos os tópicos característicos destas datas, nin sobreactuacións. Só un recordo a un dos grandes mestres do humor español que, por outro lado, alegrou moitos e moitos Nadales conseguindo mofarse ata das situacións máis extremas. Boeno, pois a mesma marca de embutidos que nos trouxera tan esperanzador anuncio non tardou en distorsionar e reinterpretar o concepto e vai e fai, para este ano 2013, isto…

Acabáramos! O orgullo de ser español! A ledicia de posuír unha idiosincrasia tan xenialmente particular! Que máis dá que nos afoguen no lodo cada día con políticas cada vez máis inxustas se podemos estar na taberna ata as 5 da mañá! Que máis ten que non teñamos traballo, que nos recorten ata a dignidade e que acaben con todo o que conseguimos con tanto esforzo se temos “os abrazos, os Brincos e o sentido do humor”! Mensaxes perniciosas moi pouco desexables tanto sexa Nadal ou Entroido pero, sobre todo, moi inapropiadas tendo en conta o verdadeiro drama que estamos a vivir coa pantasma da crise. Supoño que era bastante evidente que, coa cantidade de xente que ten que facer a maleta obrigatoriamente para buscar un futuro noutros países, nos ían tocar demasiado a fibra sensible e para mal. En realidade, este anuncio vén sendo a secuela doutro igualmente aborrecible protagonizado por Fofito o pasado Nadal (e moi similar á deturpación do modelo publicitario patriótico dunha coñecida cadea de supermercados galegos), no que non me quedaba moi claro se o que aí se dicía era sarcástico ou se de ironía non tiña nada ata que chegaba ao final. Unha sucia e vil brétema de tópicos que tan grandes nos fan no mundo enteiro, atraendo así a envexosa mirada de nacionalidades de todo o orbe, que se negan a crer na nosa capacidade de superación e recuperación! Parece que estes anuncios tan grandilocuentes os fai Rajoy directamente, negando a realidade de todo un país, sobrecargando de responsabilidade aos que non a temos e apelando amablemente ao noso perdido optimismo como colectivo coma se con iso se foran arranxar todos os nosos problemas.

En fin, con estas formas de marketing  tan pouco intelixentes case me quedo co osiño polar da Coca-Cola ou con lemas tan puerís pero tan honestos como En estas navidades, turrón de chocolate, en estas navidades turrón de Suchaaaaaaaaaaaard ou Vueeeeeeeeeeeeelveeeeeeeeeeeee, a casa vueeeeeeeeeeelve por navidad… Hai que ir ao gran, coño!