Letras e galegas...

Prego que se me perdoe por dar pulo a un día de hipocrisía institucional e reivindicación pasaxeira. Conste, aínda que non creo que o precise (tendo en conta que cada verba que aquí espeto cada día do ano é puramente galega) que para min todos os días son de letras en galego, de pensamentos en galego e mesmo de tacos en galego. Supoño que na diáspora, a morriña manda e se lle dá, inevitablemente, máis importancia a esta efeméride...

Pero hoxe non vou marear a "perdís" nin tocar as narices con densas e incendiarias reflexións sobre todo o que me proe deste día. Hoxe estou de boas...

            Porque, realmente, somos a hostia e molamos máis ca o leite!

            Temos temazos en galego...

Familia Caamagno - O ritmo da caverna

Kastomä - A infancia

Sés - Co xenio destrozado

Heredeiros da Crus - Quero josar!

                                          

Luar na Lubre - Chove en Santiago

            (Tiñamos ata non hai moito) Grandes programas en galego...

Xabarín Club

Land Rober

            Contos infantís caralludos en galego...

A toupiña que quería saber quen lle fixera

aquilo na cabeza

A cebra Camila

            Magníficas series de televisión...

Matalobos

Mareas vivas

            Mesmo algunha película galega e en galego, oes!

Sempre Xonxa, de Chano Piñeiro

            E, por suposto, unha literatura que flipas...

Aqués que tén fama d' honrados na vila

roubáronme tanta brancura qu' eu tiña;

botáronme estrume nas galas dun día,

a roupa de cote puñéronma en tiras.

Nin pedra deixaron en dond' eu vivira;

sin lar, sin abrigo, morei nas curtiñas;

ó raso cas lebres dormín nas campías;

meus fillos... ¡meus anxos!... que tant' eu quería,

¡morreron, morreron ca fame que tiñan!

Quedei deshonrada, mucháronm' a vida,

fixéronm' un leito de toxos e silvas;

i en tanto, os raposos de sangre maldita,

tranquilos nun leito de rosas dormían.

―Salvádeme ¡ouh, xueces!, berrei... ¡Tolería!

De min se mofaron, vendeum' a xusticia.

―Bon Dios, axudaime, berrei, berrei inda...

tan alto qu' estaba, bon Dios non m' oíra.

Estonces, cal loba doente ou ferida,

dun salto con rabia pillei a fouciña,

rondei paseniño... (ne' as herbas sentían)

i a lúa escondíase, i a fera dormía

cos seus compañeiros en cama mullida.

Mireinos con calma, i as mans estendidas,

dun golpe ¡dun soio! deixeinos sin vida.

I ó lado, contenta, senteime das vítimas,

tranquila, esperando pola alba do día.

I estonces... estonces cumpreuse a xusticia:

eu, neles; i as leises, na man qu' os ferira.

Rosalía de Castro, A xustiza pola man

Eu nascín, medrei e fíxenme home, e un bo día enfermóuseme un ollo. Fun aos médicos e lambéronme unha manchada de cartos e no remate de contas o ollo sandar sandou, pero quedoume grolo. Por aquel tempo tiña un galo tan amante que viña comer na miña man. Chamáballe Tenorio.

Un día estaba eu agachado cos graos de millo na cunca das maus, veuse cara min, paseniñamente, tripando a terra con aquel de señorón fidalgo. Plántase diante de min, ergue o pescozo pra fitar de perto, cicais bulronamente, aquel meu malfadado ollo grolo e, cavilando que sería cousa de manxar, axeitoume un peteirazo tan ben dirixido que me deixou torto. Agora si, os médicos, dispois de lamberme outra manchada de cartos, puxéronme un ollo de vidro, tan ben imitado que bulía e todo.

A cantas mulleres engaiolei chiscándolles o ollo de vidro. . . !

Morrín entre cobertores como morren a cotío os bos homes, e ben afeitado e ben peiteado e co meu traxe dos días de festa -que por certo levoumo o enterrador ó día seguinte de enterrarme- fun pra debaixo dos terróns sen que ninguén se lembrase de quitarme o ollo de vidro.

Deitado na miña caixa de pino repousei moitísimos días, tantos que perdín a conta. Apodrecín axiña e aos poucos días de enterrado escomenzaron os vermes a facerme cóchegas.

Cómpre decir que eiquí non está permitido presentarse en sociedade con farrapos de carne fedenta apegados nos ósos, pois os esqueletes, que non ven nin comen, ulen tan ben coma os vivos; así foi que namentres os vermes non manxaron a pouca freba que trouxen, non puden erguerme.

Foi unha noite de luar cando saín da cova por primeira vez. Traballiño custoume desentolle-las pernas e cando me erguín e botei a miña cachola fóra da terra, fiquei pasmado. . . Aquel ollo de vidro que de nada me servira na vida sírveme agora pra mirar. 

Castelao, Un ollo de vidro: memorias dun esquelete

         Isto só é unha pequenísima parte do que hai! E aínda temos a ousadía de pensar ou de permitir que nos fagan pensar que a cultura en galego é limitada? Sacade a lingua a pasear todos os días da vosa vida!