Diario dunha cinéfila tróspida (I): Entre psicópatas, profetas e resacas post-Oscar...

Verdades incómodas...

Nesta espléndida mañá de primavera decidín meterme a crítica de cine ao estilo de Boyero ou dos contertulios do defunto e afumado Qué grande es el cine! Mais eu non teño o ego intelectualoide do primeiro nin o rancio elitismo dos segundos, de modo que levarei a cabo a tan deshonrosa tarefa de destripar as películas que vin nas últimas semanas (e que por separado non dan para un post, segundo o meu caprichoso e aleatorio criterio) dunha forma algho máis distendida. Porque eu vexo de todo e son capaz de tragarme as máis diversas manifestacións da cultura audiovisual, o máis glorioso que pariu a imaxinación humana. Coñazos, obras mestras, blockbusters, trapallada logo redimida coa etiqueta “de culto”... Todo pode satisfacer ou disgustar á miña rariña personalidade e tampouco necesito recrearme na miña xenialidade descritiva utilizando neoloxismos cualificativos que impresionen ao vil proletariado ao que xa lle estou creando unha opinión do máis sólida sobre a sétima arte só con lerme a min. Os críticos “profesionais” son ao cine o que Pérez-Reverte á literatura e aí o deixo porque me desvío e teño bastantes documentos de interese que comentar.

O meu periplo cinéfilo das últimas semanas tomou forma de psicopatía no seu comezo. Da forma máis fortuíta, mentres vía en Youtube receitas de cociña, reseñas de cine cutre ou sketches varios para desconectar (si, eu procastino así), tropecei nas suxestións que sempre figuran á marxe dereita da pantalla cun vídeo deses que rezan full movie no seu subtítulo. Era a peli de American Psycho completa e como tiña hora e media libre de sobra púxenme a vela, a pesar de que o da versión orixinal con subtítulos en inglés podía non ser apetecible ás altas horas da madrugada ás que isto sucedeu. Debo dicir que me sorprendeu esta adaptación da novela homónima de Bret Easton Ellis, non sei por que pero botei gran parte da miña vida pensando que sería unha película do montón e mola ver que o seu encanto non se reduce a ver algho máis novos a alghunhas persoas que na segunda metade dos 2000 e nos primeiros 2010 conseguiron un Oscar, empezando polo protagonista, Christian Bale (espléndido como psicópata). A peli é un desfile de imaxes provocativas e perturbadoras aderezadas cun ton irónico e nihilista que fan de Patrick Bateman, ese yuppie hortera de gustos peculiares que van desde Robert Palmer ata matar xente, un cabronazo despiadado e desequilibrado que, si, nos resulta incluso simpático. Quédome co machadazo na cabeza a Jared Leto mentres soa Huey Lewis and The News (cigarro puro de despois incluído, porque isto é coma o sexo, vamos) e coa persecución á prostituta motoserra en man. Destas cousas que non te poden deixar moi indiferente.

Con isto de que foi semana santa tiña que caer algo de cine bíblico, que nunca pasa de moda e senón que llo digan a Ridley Scott, que o pasado Nadal tivo os collonazos de perpetrar varias cousas: 1) Contratar a Sigourney Weaver para que saia de extra enchendo plano e dicir dúas putas frases (nin James Cameron lle botou tanta cara) 2) Pensar que podía superar un clásico da era dourada de Hollywood, Os dez mandamentos, e un clásico do cine de animación dos 90, O príncipe de Exipto (ὕβρις ao cadrado) e 3) Pifiala en xeral demostrando unha vez máis que é absolutamente imposible que este director sexa o mesmo que se puxo tras da cámara en Blade Runner, Alien ou Thelma & Louise. Todo iso é Exodus: deuses e reis, o requeteúltimo filme baseado na palabra do señor que, encima de dar máis do mesmo, prostitúe altas doses de talento: Christian Bale (canto aparece este señor por aquí, o certo é que me gusta como actor) está bastante correcto pero dá a impresión de que non facía falta un Moisés máis na historia do celuloide, Joel Edgerton fai un bo Ramsés pero acaba caendo na caricatura, o de Weaver e Ben Kingsley xa non ten nin nome e Alberto Iglesias fai unha banda sonora de altura que lle queda grande a algo tan anódino que nada aporta á reescrita e reactualización do mito narrado no Éxodo. Moito afán “flocomilleiro”, moito carto e moito deseño de produción pero xa está. E logo está o eterno debate de se vale a pena facer unha peli con deuses pero sen deuses. Suponse que ese neno chungo rapado é deus pero, claro, podemos facer unha película sobre un fulano que vén doutro planeta, leva unha S enorme no peito e ten superpoderes e quedar tan anchos pero non podemos falar explicitamente doutro ser sobrenatural coma el (si, Deus) nunha película que adapta un relato no que está omnipresente. En fin...

Os seguintes días foron o máis parecido a 21 días na vida dun académico de Hollywood, se ese programa tivese existido. Obrigueime dun xeito ou outro a ver gran parte das películas nomeadas aos Oscar que se me pasaran no seu día e comecei con Perdida. Así é como se chama Gone Girl en español, coma unha película de sobremesa de Antena 3. Aínda que por cousas da tradución a cousa podería non pintar moi ben, o selo David Fincher sempre chama, incluso se o seu protagonista é Ben Affleck. A película mala non é, en absoluto, o problema é que houbo medios que non dubidaron en spoilearma salvaxemente no seu día amparándose niso de que está baseada nunha novela de Gillian Flynn que xa leu moita xente. Boeno, pois eu non formo parte desa “moita xente” que engule best sellers sen traza e non sabía que o personaxe de Rosamund Pike estaba coma unha puta cabra (desequilibrada equilibrada, mellor dito, ao estilo de Medea) capaz de finxir o seu propio asasinato. [Canto de ghrilo] Co elemento sorpresa da trama eliminado como posibilidade de disfrute do produto, menda tivo que fixarse noutras cousas, por exemplo, na loada (e con razón) actuación de Rosamund Pike, moi, moi, moi por encima do resto do reparto, a verdade sexa dita. Ah! E Neil Patrick Harris facendo do xemelgo malvado de Barney Stinson. Védea e entenderédelo.

O francotirador ten oficio e corrección. Sen máis. Parece mentira que tratándose dunha peli de Clint Eastwood faga tan infame e breve comentario. É do máis normaliña, para que enganarnos. O mesmo pasa con A teoría do todo pero, aínda sen esperar grandes sorpresas, si pensei que a vida de Stephen Hawking tería un tratamento cinematográfico algo mellor. Xa non falemos da caracterización da súa ex-esposa Jane, que me parece absolutamente degradante. Hai un momento na película no que só falta que lle espeten un cartel na cabeza que poña “zorra insensible que só pensa en si mesma mentres o seu home as pasa putas por unha enfermidade dexenerativa”. Podendo contar unha historia de amor e discapacidade ben, cóntana con tópicos. Ese toque british tan “viejuno” e pouco conmovedor, ains...

Se digho que Birdman é bizarra non digho nada novo, xa o sei. Pero é que tampouco se me ocorre un adxectivo mellor que a describa con concisión. A idea mola, a historia está ben (aínda que en principio tampouco é nada súper orixinal), a montaxe está que flipas, a banda sonora é peculiar e diferente, algunhas interpretacións valen a pena (na miña modesta opinión, a de Michael Keaton non entra nese saco, síntoo), aplaudo o cambio de rexistro de Alejandro González-Iñárritu (son xa moitas películas vendo sufrir aos seus personaxes coma cochos na matanza) e vala vendo con ghusto ata que chegas ao final e non sabes como reaccionar. Saín do cine desconcertada e sen saber se me gustara ou non, a verdade, e non me provocou ese fervoroso entusiasmo que si lle vin a moita xente cuxo criterio, por un ano, coincide coa opinión dos académicos que a distinguiron co Oscar á mellor película. Debo ser moi rara porque non acabo de pillar o concepto aínda recoñecendo que ten cousas que me molaron.

Richard Linklater tamén lle botou as súas pelotiñas e arriscou un pouco pero botar 12 putos anos de rodaxe para facer semellante coñazo de tres horacas plagado de topicazos sobre a añorada paternidade molona e a maternidade-coraxe histérica debería ser constitutivo de delito no código penal. A Boyhood si que non fun capaz de verlle nada minimamente brillante. Cal é o mérito desa película, en serio? Ver medrar, de verdade, a dous nenos e xa está? Se encima son máis sosos que comer tortilla para hipertensos! Non son bos nin de nenos, non teñen esa desvergonza natural, son inexpresivos e nin sequera parecen entrañables. Linklater cágaa (e moito) no seu en principio interesante relato xeracional, no que os da miña quinta se recoñecen xustamente, por un erro garrafal de casting (os raparigos non valen a pena, sobre todo a filla do director, e Arquette e Hawke cumpren sen máis) e por pasarse de voltas coa duración da película, tedio que en ningún momento se alixeira con algún recurso narrativo enxeñoso. Podería ter feito o mesmo cunha curta, de verdade, sóbralle moito tempo e non achega gran cousa á visión da pubescencia no cine.

E con O gran hotel Budapest pecho o meu repaso ás películas oscarizadas e oscarizables vistas nas últimas semanas. Mola. Son algo inexperta no cine de Wes Anderson e non estou moi familiarizada coa súa estética e o seu extravagante estilo, o cal creo que me axudou a que a súa proposta me parecese aínda máis interesante. Sorprendeume, con todo, que os académicos a seleccionasen para tantas categorías, pois non semella o típico filme que entusiasmaría a puristas de pro como adoitan ser os que votan para esas cousas. Pero gustoume, é divertida, cun punto moi literario, e Ralph Fiennes está soberbio no seu cambio de rexistro (eu, polo menos, nunca lle vira un papel coma este). E esa música é tan pegadiza, é tan “Europa do Leste”...

Ata aquí esta primeira escolma de filmes máis ou menos dignos de mención (a pesar dos seus erros e acertos) vistos nas últimas semanas. Pero non me despido sen reivindicar un par de clásicos que xa están máis que recocidos na miña memoria que puiden volver disfrutar a finais desta sacra semana afortunadamente pasada. Unha é Indiana Jones e a última cruzada, sen dúbida, a miña preferida da saga. Repleta de frases e momentos memorables e cunha química total entre Sean Connery e Harrison Ford, que bordan a súa atípica relación pai-fillo, dá un dos mellores blockbusters de Spielberg, ese señor agora pouco inspirado (Cabalo de batalla??? En que festa coincidiu con Juan Pardo???) que durante os derradeiros 70, os 80 e os 90 demostrou ser un puto xenio.

E a última recomendación de clásico indiscutible data de 1959, dura 212 gloriosos minutos e foi a primeira gran épica cinematográfica que conseguiu 11 Oscars. Se con estes tres datos aínda non sabedes que falo de Ben-Hur entón é que aínda non vivistes suficientes semanas santas na vosa vida, porque a poñen na tele todos os anos coma un reloxo, por isto de que en paralelo se narra a morte de Cristo e demais. Este ano caeu o domingo de pascua, co que tiven que vela a cabalo con Indiana Jones, emitida pola competencia. Pero cheguei co tempo suficiente para ver de corrido o tramo final, a partir desa marabillosa escena na que Xudá Ben-Hur (o inesquecible Chartlon Heston) decide cobrarse a súa xusta vinganza nunha carreira de cuadrigas contra o principal responsable da súa caída en desgraza: Messala. Parece incrible que algo tan vetusto siga conservando todo o seu esplendor épico, xa que esta escena envelleceu moi ben e segue sendo unha auténtica delicia aínda case sesenta anos despois da súa estrea. Unha auténtica marabilla que creou escola (aínda que non todos ven isto como algo positivo) e que hai que ver polo menos unha vez na vida.